1923 Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan "Türk ve Yunan Nüfus Mübadelesine İlişkin Söz… — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

$1923$ Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan "Türk ve Yunan Nüfus Mübadelesine İlişkin Sözleşme"de, İstanbul Rumlarının "etabli" (yerleşik) sayılabilmesi için $30$ Ekim $1918$ tarihinden önce İstanbul belediye sınırları içinde yerleşmiş olma şartı getirilmiştir. Ancak bu tarihin tespiti ve hukuki yorumu iki ülke arasında uzun süren bir gerginliğe neden olmuş, konu Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'na taşınsa da kesin bir çözüme ulaşılamamıştır. Sorun ancak $10$ Haziran $1930$ tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile giderilebilmiştir.

Buna göre, $1930$ Ankara Antlaşması ile "etabli" sorununu kesin olarak çözen temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, şehre geliş tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın "yerleşik" kabul edilmesiAnswer
B
$30$ Ekim $1918$ olan yerleşiklik başlangıç tarihinin, Cumhuriyet'in ilan edildiği $29$ Ekim $1923$ tarihine kadar uzatılması
C
Mübadele edilecek nüfusun belirlenmesi yetkisinin tamamen Milletler Cemiyeti bünyesindeki Karma Komisyon'a devredilmesi
D
Sadece Türk vatandaşlığına geçmeyi kabul eden İstanbul Rumlarının etabli statüsünde kalmasına izin verilmesi
E
Yunanistan'daki Müslüman nüfusun tamamının Türkiye'ye getirilmesi karşılığında İstanbul'daki tüm Rumların yerleşik sayılması

Answer

İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) kabul edilmesi

Doğru seçenek,

1930

Ankara Antlaşması'nın getirdiği en temel çözümü ifade eder. Lozan'da belirlenen

30

Ekim

1918

tarih sınırı, Rumların yerleşiklik ispatında yaşadığı zorluklar ve Türkiye'nin güvenlik endişeleri nedeniyle büyük bir kriz yaratmıştı.

1930

yılında Atatürk ve Venizelos arasındaki diplomatik yakınlaşma sonucunda, "tarih ve doğum yeri" şartı aranmaksızın her iki bölgedeki azınlıkların yerleşik sayılması kabul edilerek sorun kökten çözülmüştür.

Step-by-Step Solution

1923

Lozan Sözleşmesi'ndeki kriterin analizi

İstanbul'daki Rumların etabli sayılması için

30

Ekim

1918

öncesi yerleşmiş olma şartı vardı.

Bu tarih, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın tarihidir ve Rumların İstanbul'a sonradan gelip demografik yapıyı değiştirmesini engellemek amaçlanmıştır.

1930

Ankara (Ahali) Antlaşması'ndaki değişikliğin tespiti

Tarih sınırlaması (

30

Ekim

1918

) tamamen kaldırılmıştır.

Uluslararası hukuk yollarının tıkanması ve iki ülke arasındaki gerginliğin Balkanlar'daki güvenlik risklerini artırması nedeniyle siyasi bir çözüm tercih edilmiştir.

Nihai sonucun yorumlanması

İstanbul'daki tüm Rumlar ve Batı Trakya'daki tüm Türkler etabli sayılmıştır.

Bu çözüm Türk-Yunan dostluğunu başlatmış ve

1934

Balkan Antantı'nın kurulmasına zemin hazırlamıştır.

Key Concept

1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ve Etabli Kriteri Değişimi

Hints

Lozan'daki

30

Ekim

1918

tarihinin neden olduğu anlaşmazlıkları düşünün.

Practice More

Nüfus Mübadelesi sorununun çözülmesinin Türk-Yunan ilişkilerine ve

1934

Balkan Antantı'na etkilerini inceleyin.

Estimated Time:1m 15s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Topics

More questions from this topic