Türkiye'de iç göç hareketleri, mekanlar arasındaki gelişmişlik farklarını ve demografik di… — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

Türkiye'de iç göç hareketleri, mekanlar arasındaki gelişmişlik farklarını ve demografik dinamikleri yansıtan en önemli göstergelerden biridir. Göçün 'itici' ve 'çekici' faktörleri arasındaki ilişki, illerin doğal nüfus artış hızı ile gerçek nüfus artış hızı arasındaki fark üzerinden analiz edilebilmektedir.

Aşağıdaki tabloda, beş farklı ilin nüfus artış hızları binde ( $\%_0$ ) cinsinden verilmiştir:

İl	Doğal Nüfus Artış Hızı ( $\%_0$ )	Gerçek Nüfus Artış Hızı ( $\%_0$ )
I	$28$	$6$
II	$8$	$30$
III	$15$	$15$
IV	$6$	$-2$
V	$20$	$24$

Tablodaki veriler dikkate alındığında, hangi ilde 'itici' faktörlerin baskın olması nedeniyle gerçekleşen yoğun dış göçün; bölgedeki 'kamu yatırımlarının (okul, yol, sağlık ocağı) verimsizleşerek atıl kalması' riskini en fazla artırdığı ve demografik yapıda yaşlı bağımlı nüfus oranını hızla yükselttiği söylenebilir?

IAnswer
B
II
C
III
D
IV
E
V

Answer

Doğal nüfus artış hızının gerçek nüfus artış hızından çok daha yüksek olduğu ve bu farkın en geniş olduğu birinci il, itici faktörlerin etkisiyle en yoğun dış göçü veren merkezdir.

Doğal nüfus artış hızı (

\%_0 28

), bir bölgenin doğum oranlarının yüksek olduğunu ve potansiyel bir nüfus baskısı (itici güç) oluştuğunu gösterir. Gerçek artışın

\%_0 6

seviyesinde kalması, her bin kişiden

22

'sinin o bölgeyi terk ettiğini kanıtlar. Bu ölçekte bir nüfus kaybı, özellikle eğitimli gençlerin gitmesiyle 'beyin göçü' riskini artırır ve köylerdeki okulların veya kasaba hastanelerinin nüfus azlığı nedeniyle işlevsiz kalmasına (yatırımın atıl kalması) neden olur.

Step-by-Step Solution

Net göç hızını hesaplama

I. ilde

\%_0 28 - \%_0 6 = \%_0 22

(dışarıya), II. ilde

\%_0 8 - \%_0 30 = -\%_0 22

(içeriye) şeklinde net farklar bulunur.

Doğal nüfus artışı (doğum-ölüm) ile gerçek nüfus artışı (sayım sonuçları) arasındaki fark, bölgenin aldığı veya verdiği göçün miktarını gösterir.

Göçün yönünü ve itici/çekici faktör dengesini belirleme

I ve IV numaralı iller göç verirken (itici faktörler baskın), II ve V numaralı iller göç almaktadır (çekici faktörler baskın).

Doğal artışın gerçek artıştan yüksek olması, o bölgedeki insanların başka yerlere gittiğini kanıtlar.

Sosyo-ekonomik sonuçlarla verileri eşleştirme

Dış göç hızının en yüksek olduğu birinci ilde, özellikle çalışma çağındaki genç nüfus bölgeyi terk ettiği için yaşlı bağımlılık oranı artar ve okul, yol gibi mevcut kamu yatırımları kullanıcı bulamadığı için 'atıl' duruma düşer.

Yatırımın atıl kalması riski, göçün şiddetiyle (nüfus kaybının oranıyla) doğrudan korelasyon gösterir.

Key Concept

Doğal ve Gerçek Nüfus Artışı Arasındaki İlişkinin Göç Analizinde Kullanımı

Estimated Time:2m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic