Question

Difficulty: HardMilletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

Anayasa hukuku doktrini ve yerleşik parlamento uygulamaları çerçevesinde; milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisabı), bu sıfatın sağladığı korumaların başlaması ve yetkilerin fiilen kullanılması (ifası) arasındaki hukuki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Milletvekilliği sıfatı, ilgili seçim çevresindeki İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen mazbatanın (tutanak) kesinleşmesi veya düzenlenmesiyle kazanılır.
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı, mazbatanın düzenlendiği tarihten bağımsız olarak, kişinin milletvekili seçildiği (seçim sonuçlarının belli olduğu) andan itibaren başlar.
  3. C
    Ant içme işlemi, milletvekilliği sıfatının kazanılması için bir kurucu unsur değil, yasama yetkilerinin meclis çalışmalarında kullanılabilmesi için bir ifa şartıdır.
  4. Milletvekili seçilen bir kişinin TBMM Genel Kurulu'nda ant içmesi, hem milletvekilliği sıfatının kazanılması hem de yasama dokunulmazlığının başlaması için zorunlu bir ön şarttır.Answer
  5. E
    Ant içmeyen bir milletvekili, yasama faaliyetlerine fiilen katılamasa da milletvekilliği sıfatına bağlı bazı özlük haklarından ve temsil yetkisinden yararlanmaya başlar.

Answer

Milletvekili seçilen bir kişinin ant içmesinin hem sıfatın kazanılması hem de dokunulmazlığın başlaması için ön şart olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü milletvekilliği sıfatının kazanılması İl Seçim Kurulu'nun mazbatayı düzenlemesiyle, yasama dokunulmazlığı ise sandıktan seçilme anıyla başlar. Ant içme (yemin), bu iki sürecin tamamlanmasından sonra gelen ve sadece milletvekilinin yasama yetkilerini (oy kullanma, teklif verme gibi) fiilen kullanabilmesini sağlayan bir 'yürürlük/ifa şartı'dır. Dolayısıyla ant içmenin bu süreçlerin 'ön şartı' olarak tanımlanması hukuken hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliği sıfatının (unvanının) ne zaman kazanıldığını belirle.
Sıfat, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen mazbatanın (tutanak) düzenlenmesiyle kazanılır.
Ant içme, unvanın kazanılması için bir kurucu unsur değil, yetki kullanımı için bir şarttır.
2
Yasama dokunulmazlığının başlangıç anını tespit et.
Dokunulmazlık, kişinin milletvekili seçildiği (sandık sonuçlarının belli olduğu) andan itibaren başlar.
Anayasa m. 83, korumayı 'milletvekili' olma şartına bağlar ve doktrin bunu 'seçilme anı' olarak kabul eder.
3
Ant içme işleminin hukuki niteliğini analiz et.
Ant içme, yasama yetkilerinin (oy kullanma, komisyon çalışması vb.) kullanılması için bir 'ifa şartı'dır.
Ant içmeyen biri milletvekilidir ve dokunulmazlığı vardır ancak meclis çalışmalarına katılamaz.
4
Verilen seçenekleri bu üçlü ayrım üzerinden değerlendir.
Ant içmeyi sıfatın ve dokunulmazlığın 'ön şartı' olarak tanımlayan bilginin yanlış olduğu ortaya çıkar.
Hukuki statünün oluşumu (iktisap) ile işlerlik kazanması (ifa) birbirine karıştırılmamalıdır.

Key Concept

Milletvekilliğinde 'Sıfatın Kazanılması' (Mazbata), 'Dokunulmazlık' (Seçilme) ve 'Göreve Başlama' (Ant İçme) arasındaki hukuki ayrım.

Hints

1
Milletvekilliğinde 'unvanı kazanmak', 'korumadan yararlanmak' ve 'işe başlamak' farklı zamanlarda gerçekleşir.
2
Hukuken milletvekili sayılmak için ant içmek şart değildir; ancak meclis kürsüsüne çıkmak için şarttır.
3
Dokunulmazlık seçilme anıyla, sıfat mazbatayla başlar; yemin ise sadece meclis çalışmalarına katılımın anahtarıdır.

Practice More

Milletvekilliği sıfatı kazanıldıktan sonra, bu sıfatın TBMM kararıyla veya mahkeme ilamıyla hangi durumlarda sona erdiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question