Türkiye'nin demografik serüveni incelendiğinde; devletin önceleri askeri ve ekonomik güç gerekçesiyle nüfusu artırmayı hedeflediği, 1960'lardan itibaren ise planlı kalkınma anlayışıyla artış hızını sınırlandırıcı adımlar attığı görülür. 1980'li yılların sonrasında sayısal hedeflerden ziyade eğitim, sağlık ve istihdam gibi alanlara yatırım yapılarak nüfusun niteliği ön plana çıkarılmış, günümüzde ise doğurganlığın yenilenme seviyesinin altına inmesiyle yeniden artırıcı yönde tedbirler tartışılmaya başlanmıştır.
Bu süreçte yaşanan sosyoekonomik gelişmeler ve uygulanan politikalar dikkate alındığında, Türkiye'nin nüfus yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
- Nüfusu artırıcı veya kısıtlayıcı politikaların uygulandığı tüm dönemler boyunca, artış hızı zaman zaman dalgalansa da ülkenin toplam nüfus hacmi kesintisiz bir büyüme trendi izlemiştir.Answer
- B1960 sonrasında kırsal kesimden büyük şehirlere doğru ivme kazanan kitlesel göçlerin temel nedeni, devletin uygulamaya koyduğu nüfus artışını sınırlandırıcı yasal düzenlemeler olmuştur.
- CDoğurganlık hızının belirgin bir şekilde düştüğü sayım dönemlerinde, toplam kişi sayısındaki gerilemeye bağlı olarak ülkenin aritmetik nüfus yoğunluğu da önceki yıllara göre azalmıştır.
- DNüfusun niteliğini artırma çalışmalarının hız kazandığı 1980 sonrasında, yayla, oba ve kom gibi kalıcı köy altı yerleşmelerinin kırsal nüfus içindeki payı artmıştır.
- EGAP ve DAP gibi büyük ölçekli bölgesel kalkınma projelerinin demografik açıdan öncelikli hedefi, bu bölgelerdeki nüfus artış hızını Türkiye ortalamasının üzerine çıkarmaktır.
Answer
Doğru cevap, Türkiye'nin demografik tarihinde artış hızı ne kadar dalgalanırsa dalgalansın toplam nüfusun her dönem artmaya devam ettiğini belirten ifadedir.
Nüfus politikaları yıllar içinde teşvik edici (1923-1960), sınırlandırıcı (1960-1985) veya nitelik artırıcı (1985 sonrası) olarak değişse de, Türkiye'de nüfus artış hızı hiçbir sayım döneminde eksi değere düşmemiştir. Artış hızının eksiye düşmemesi, nüfusa sürekli yeni bireylerin eklendiğini gösterir. Dolayısıyla, artış ivmesi zaman zaman yavaşlasa bile Türkiye'nin toplam nüfusu Cumhuriyet'in ilk yıllarından bugüne kadar kesintisiz olarak artmaya devam etmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'nin Nüfus Değişim Dinamikleri ve Politikaları
Hints
1
Nüfus artış hızı ile toplam nüfus miktarının aynı şey olmadığını unutmayın. Bir arabanın hızını 100 km/s'ten 50 km/s'e düşürmesi, arabanın geriye gittiği anlamına gelmez; sadece daha yavaş ileri gider.
2
Türkiye nüfus tarihinde hiçbir zaman nüfus artış hızı sıfırın altına düşmemiştir. Bu durumun aritmetik nüfus yoğunluğuna etkisini düşünün.
3
Seçeneklerde yer alan göçlerin nedenleri ve köy altı yerleşmelerinin kalıcı/geçici olma durumlarındaki kavramsal hataları elediğinizde, nüfus miktarının sürekli arttığını belirten seçeneğin tek doğru yargı olduğu ortaya çıkar.
Practice More
Türkiye'nin yıllara göre nüfus artış hızı ve toplam nüfus miktarını gösteren grafikli soruları çözerek iki kavram arasındaki farkı görsel olarak pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s