Question

Difficulty: HardTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye’nin enerji arz güvenliği politikaları doğrultusunda, elektrik şebekesinde frekans kontrolünü sağlamak ve meteorolojik olaylara (kuraklık, rüzgar hızı düşüşü vb.) bağlı üretim kesintilerini dengelemek için belirli kaynakların 'baz yük' (temel yük) olarak kullanımı kritik öneme sahiptir. Buna göre, Türkiye’nin jeolojik geçmişi nedeniyle hemen her bölgesinde geniş rezervlere sahip olan, mevsimsel değişimlerden etkilenmeden kesintisiz üretim yapabilen ancak çevre kirliliği potansiyeli en yüksek olan yerli enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Hidroelektrik
  2. B
    Jeotermal
  3. LinyitAnswer
  4. D
    Rüzgar
  5. E
    Doğal gaz

Answer

Linyit kömürü, Türkiye'nin jeolojik yapısı sayesinde en yaygın bulunan, iklimden bağımsız üretim yapan ancak emisyon oranı yüksek olan yerli baz yük kaynağıdır.
Linyit, Türkiye'nin arazisinin büyük bir kısmının oluştuğu III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) meydana gelmiştir. Bu durum linyitin Türkiye genelinde en yaygın rezervlere sahip olmasını sağlar. Ayrıca linyit yakılarak çalışan termik santraller, hidroelektrik santraller gibi kuraklıktan ya da rüzgar santralleri gibi hava durgunluğundan etkilenmezler. Ancak fosil bir yakıt olduğu için karbon salınımı yüksektir.

Step-by-Step Solution

1
Kaynağın coğrafi dağılımını analiz etme
Linyit, Türkiye'nin genç bir jeolojik yapıya sahip olması nedeniyle hemen her ilde rezervi bulunan tek enerji kaynağıdır.
Soruda belirtilen 'hemen her bölgede yaygın bulunma' kriterini linyit ve hidroelektrik karşılar, ancak taş kömürü veya jeotermal belirli alanlarla sınırlıdır.
2
İklimsel bağımlılık durumunu değerlendirme
Hidroelektrik, rüzgar ve güneş 'yenilenebilir' ancak 'kesintili' kaynaklardır; yani yağışa veya hava durumuna bağlıdırlar.
Baz yük santralleri, hava durumundan bağımsız olarak 7/24 çalışabilmelidir; bu özelliği termik (linyit, doğal gaz) ve nükleer santraller sağlar.
3
Çevresel etki ve yerli olma durumunu karşılaştırma
Linyit yerli bir kaynaktır ancak kalori değeri düşük, kükürt ve kül oranı yüksek olduğu için çevre kirliliği potansiyeli fazladır.
Doğal gazın çevresel etkisi daha azdır ancak Türkiye için büyük oranda ithal bir kaynaktır. Linyit ise en stratejik 'yerli' fosil yakıttır.

Key Concept

Baz Yük Enerji Kaynakları ve İklim Bağımsızlığı

Hints

1
Türkiye'nin jeolojik oluşum süreciyle (III. Zaman) bu kaynağın yaygınlığı arasında bir bağ kurun.
2
Yenilenebilir kaynakların (su, rüzgar) aksine, termik santrallerin yakıtı bittiğinde değil, biz istediğimizde çalışabildiğini düşünün.
3
Afşin-Elbistan, Soma ve Yatağan gibi devasa tesislerin hangi yakıtla çalıştığını hatırlayın.

Practice More

Türkiye'de taş kömürü ve linyit santrallerinin yer seçimi arasındaki farkları (hammaddeye yakınlık vs. ulaşım) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question