Question

Difficulty: Very hardCümlede Anlam İlişkileri

Bazı cümlelerde yargı, kendisinden önce gelen bir hedefe veya ulaşılmak istenen bir gayeye yönelik olarak gerçekleştirilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaç doğrultusunda gerçekleştirilmiştir?

  1. A
    Kamu harcamalarındaki tasarruf tedbirlerinin titizlikle uygulanması, yıl sonu bütçe açığının öngörülen sınırların altında kalmasına imkan tanıdı.
  2. B
    Yerel yönetimlerin altyapı hizmetlerine ayırdığı ödeneklerin kısıtlılığı, ulaşım ağındaki genişleme projelerinin süresiz olarak askıya alınmasına neden oldu.
  3. Müşterek bir vizyon etrafında toplumsal mutabakatı tesis etmek gayesiyle yeni anayasa hazırlık sürecinde sivil toplum kuruluşlarıyla diyalog kanalları sürekli açık tutuldu.Answer
  4. D
    Tarımsal sulama sistemlerinde modernizasyona gidilememesi sonucunda, kuraklık riskinin üretim verimliliği üzerindeki negatif etkileri daha belirgin hale geldi.
  5. E
    Bilişim sektöründeki nitelikli personel arzının kısıtlı olması, yerli teknoloji firmalarının orta vadeli stratejik planlarında revizyona gitmesine yol açtı.

Answer

Toplumsal mutabakatı tesis etmek gayesiyle sivil toplum kuruluşlarıyla diyalog kanallarının açık tutulduğunu belirten cümle doğru cevaptır.
Doğru yanıt olan cümlede 'diyalog kanallarının açık tutulması' yargısı, 'toplumsal mutabakatı tesis etmek' gibi ileriye dönük bir hedef (amaç) doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. 'Gayesiyle' sözcüğü burada amaç anlamını pekiştirmekte ve eylemin hangi niyetle yapıldığını ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıları (eylemleri) ve bu yargıların ortaya çıkış koşullarını belirleyin.
Yargıların hangi gerekçeyle veya hedefle yapıldığı analiz edilir.
Neden-sonuç ve amaç-sonuç ayrımını yapabilmek için temel yargı tespit edilmelidir.
2
Yargının gerekçesini 'gerçekleşmiş bir olgu' (neden) mu yoksa 'henüz gerçekleşmemiş bir hedef' (amaç) mı olduğunu kontrol edin.
Gerekçenin zaman içindeki konumu (geçmiş/mevcut vs. gelecek hedef) ayırt edilir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, bir gayeye ulaşmak için yapılır; neden-sonuçta ise eylem bir sebepten ötürü ortaya çıkar.
3
Doğru seçenekteki 'gayesiyle' ifadesinin yerine '-mek amacıyla' getirerek anlamı sağlamlaştırın.
Anlam bütünlüğü sağlanıyorsa amaç-sonuç ilişkisi kesinleşir.
Dil bilgisi yapısı, anlamsal ilişkiyi doğrular.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Practice More

Koşul-sonuç cümlelerindeki '-sa/-se' ekli yapıların bazen amaç anlamı katıp katmadığını incelemek konuyu pekiştirir.

Alternative Method

Cümlede eylemin yapıldığı bölüme 'Hangi amaçla?' sorusunu sorun. Eğer '... amacı ile' şeklinde mantıklı bir cevap alabiliyorsanız bu amaç-sonuçtur; 'Hangi sebeple?' sorusuna '... -den dolayı' şeklinde cevap alıyorsanız neden-sonuçtur.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question