Türkiye'de yer şekillerinin gelişim sürecinde dış kuvvetler ve kütle hareketleri belirleyici rol oynamaktadır. Bu süreçlerden erozyon ve heyelan, zaman zaman birbiriyle karıştırılsa da hem oluşum mekanizmaları hem de etkiledikleri derinlik açısından köklü farklılıklara sahiptir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi heyelan olayını erozyondan ayıran temel bir karakteristik özelliktir?
- AToprağın en üstündeki verimli katmanının rüzgar ve sular tarafından kademeli olarak süpürülmesi
- BGenellikle bitki örtüsünden yoksun, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde daha şiddetli görülmesi
- Anakaya üzerindeki tabakaların suya doygun hâle gelerek bir bütün (kütle) hâlinde yer değiştirmesiAnswer
- DTarım arazilerinin nadasa bırakılması ve meraların aşırı otlatılması sonucunda ortaya çıkması
- EAğaçlandırma çalışmaları ve teraslama yöntemleri ile tamamen engellenebilen bir süreç olması
Answer
Heyelan olayını erozyondan ayıran temel fark, toprağın altındaki tabakalarla birlikte kütle hâlinde yer değiştirmesidir.
Heyelan, yer çekimi, eğim ve aşırı yağış gibi faktörlerin etkisiyle, toprağın altındaki tabakalarla birlikte bir bütün olarak kaymasıdır. Bu durum, sadece üstteki toprağın taşındığı erozyondan farklı olarak daha derin ve kütlesel bir harekettir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Erozyon yüzeyel bir aşınım süreciyken, heyelan derin tabakaları kapsayan bir kütle hareketidir.
Hints
1
Olayın hangi derinlikte gerçekleştiğine ve neyin yer değiştirdiğine odaklanın.
2
Erozyon toprağı yavaşça 'süpürürken', heyelan toprağı ve altındaki tabakaları 'kaydırır'.
3
Heyelanın bir 'kütle hareketi' olduğunu, yani tabakaların bütün olarak hareket ettiğini hatırlayın.
Practice More
Türkiye'de heyelanın en çok Karadeniz, erozyonun ise İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da görülmesinin nedenlerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s