Cumhuriyetçilik ilkesi, milli egemenliğin kurumsallaşmasını ve devlet yönetiminin doğrudan halkın iradesine dayanmasını esas alır. Bu ilkenin tam anlamıyla hayata geçirilmesi, devlet aygıtının milli iradeyi gölgeleyebilecek her türlü güç odağından arındırılmasını ve sivil iradenin üstünlüğünü gerektirmiştir.
Buna göre, Mart tarihinde Şer'iye ve Evkaf Vekâleti ile birlikte Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti’nin (Genelkurmay Bakanlığı) kaldırılarak yerine hükümetten bağımsız bir Genelkurmay Başkanlığı'nın kurulması, Cumhuriyetçilik ilkesinin aşağıdaki hangi niteliğini pekiştirmeye yöneliktir?
- Milli iradenin tecelligahı olan meclis ve hükümet üzerindeki askeri vesayetin sonlandırılarak sivil siyasetin otoritesinin korunmasıAnswer
- BDevletçilik ilkesi gereği ordunun ekonomik yatırımlarda aktif rol almasının engellenerek özel teşebbüsün önünün açılması
- CMilli bağımsızlık mücadelesinde ordunun kazandığı saygınlığın, ordu mensuplarına siyasi ayrıcalıklar tanınarak ödüllendirilmesi
- DLaiklik ilkesi uyarınca dini kurumların devlet denetimine alınması sürecinde ordunun yürütme gücüne olan desteğinin yasallaştırılması
- EÇok partili siyasi hayata geçiş denemelerinde ordunun, iktidar partisinin meclisteki çoğunluğunu denetlemesine imkan verilmesi
Answer
Erkân-ı Harbiye Vekâleti’nin kaldırılması, milli iradenin tecelligahı olan meclis ve hükümet üzerindeki askeri vesayeti sonlandırarak sivil iradenin üstünlüğünü sağlamayı amaçlar.
Cumhuriyetçilik ilkesinin temel taşı 'Milli Egemenlik'tir. Bu egemenliğin tek meşru kullanıcısı ise halkın seçtiği temsilcilerdir. Erkân-ı Harbiye Vekâleti’nin kaldırılması, ordunun siyasi bir makam olmaktan çıkarılıp teknik bir kurum haline getirilmesini sağlayarak, sivil iradenin askeri vesayet altında kalmasını engellemiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Milli Egemenlik ve Sivil İrade Üstünlüğü
Hints
1
Cumhuriyetçilikte egemenlik kime aittir ve bu egemenlik nerede temsil edilir?
2
Bir bakanlık (Vekâlet) seviyesinde ordunun temsil edilmesi, halkın seçtiği sivil hükümet için ne gibi bir risk oluşturabilir?
3
'Vesayet' kavramını düşünün; ordunun siyasetten ayrılması sivil idarenin mi yoksa askeri idarenin mi otoritesini artırır?
Practice More
Cumhuriyetçilik ilkesiyle doğrudan ilgili olan 'Saltanatın Kaldırılması' ve 'Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı' gibi diğer temel inkılapların mantığını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s