Examkin

Question

Difficulty: HardCumhuriyetçilik

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda egemenliğin millete ait olduğu açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, 29 Ekim 1923’te anayasaya eklenen 'Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir' maddesi ile rejim resmiyet kazanmıştır. Bu anayasal müdahale, Cumhuriyetçilik ilkesinin devlet teşkilatındaki işleyişini kurumsallaştırırken aynı zamanda devletin zirvesinde yaşanan kronik bir sorunu da ortadan kaldırmıştır. Buna göre, cumhuriyetin ilanı ile çözüme kavuşturulan ve yürütme organının işleyişini düzenleyen bu temel sorun aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Meclis hükümeti sisteminin doğurduğu ve hükümetin kurulamamasıyla sonuçlanan yürütme krizinin sonlandırılmasıAnswer
  2. B
    Halifeliğin siyasi bir kurum olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi üzerindeki otoritesinin tamamen kısıtlanması
  3. C
    Lozan Barış Antlaşması sonrası Musul Meselesi gibi dış politika sorunlarının mecliste tartışılmasının engellenmesi
  4. D
    Kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilerek milli iradenin temsili önündeki toplumsal engellerin kaldırılması
  5. E
    Ordunun siyasetten ayrılmasını sağlayarak askeri bürokrasinin meclis kararları üzerindeki etkisinin bitirilmesi

Answer

Meclis hükümeti sisteminden kaynaklanan ve 'hükümet bunalımı' olarak adlandırılan yürütme krizinin aşılması
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte 'Devlet Başkanlığı' sorunu çözülmüş, meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçilerek yürütme organının (hükümetin) daha hızlı ve uyumlu çalışması sağlanmıştır. Bu durum, cumhuriyetçilik ilkesinin devlet idaresindeki kurumsal yansımasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut sistemin analiz edilmesi
1921-1923 yılları arasında uygulanan 'Meclis Hükümeti Sistemi'nde her bakan meclis tarafından tek tek seçilmekteydi.
Sistemin işleyişini anlamak için başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
Ekim 1923'teki krizin tespit edilmesi
Ali Fethi Okyar hükümetinin istifası sonrası yeni bir hükümetin kurulamaması (Ekim Bunalımı), yürütme işlerinin durmasına yol açtı.
Rejim değişikliğine giden yolu açan somut olayı belirlemek gerekir.
3
Cumhuriyetin ilanı ile gelen çözümün incelenmesi
Cumhuriyetin ilanıyla 'Kabine Sistemi'ne geçilmiş, Başbakan ve Cumhurbaşkanlığı makamları netleşmiştir.
Anayasal değişikliğin teknik ve siyasi sonucunu doğrulamak gerekir.

Key Concept

Meclis Hükümeti Sistemi ile Kabine Sistemi arasındaki farklar ve Cumhuriyetin ilanıyla sağlanan hükümet istikrarı.

Hints

1
1923 yılının Ekim ayında yaşanan ve 'Ekim Bunalımı' olarak bilinen hükümet krizini hatırlayın.
2
Meclis hükümeti sisteminde bakanların tek tek seçilmesinin yarattığı zorluklara odaklanın.
3
Başbakanın bakanlarını kendisinin seçtiği ve meclisten güvenoyu aldığı sisteme ne denir?

Practice More

1921 ve 1924 anayasaları arasındaki yürütme yetkisinin dağılımını karşılaştıran soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Cumhuriyetçilik

More questions from this topic