Türkiye'de ot formasyonları içerisinde yer alan alpin çayırlar, yüksek dağların ağaç yetişme sınırının üzerindeki serin ve nemli alanlarda yayılım gösterir. Bu bitki kuşağının başladığı yükseltiye bakıldığında; Kuzey Anadolu Dağları'nda yaklaşık metreden sonra görülen bu çayırların, Toros Dağları'nda metre ve üzerinde başladığı tespit edilmiştir.
Alpin çayırların başlangıç yükseltisindeki bu güney-kuzey yönlü farklılığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- ADağların kıyı çizgisine göre uzanış yönü
- BDenizden gelen nemli hava kütlelerinin etkisi
- Enlem etkisine bağlı olarak sıcaklığın değişmesiAnswer
- DToprak türlerinin yükseltiye göre çeşitlenmesi
- EBölgedeki hâkim rüzgârların esiş doğrultusu
Answer
Alpin çayırların başlangıç sınırındaki bu değişimin temel nedeni enlem etkisine bağlı olarak sıcaklığın güneyden kuzeye doğru azalmasıdır.
Alpin çayır kuşağının başladığı seviye aslında orman yetişme üst sınırıdır. Bu sınır doğrudan sıcaklık değerlerine bağlıdır. Türkiye'nin matematik konumu gereği güneyden kuzeye doğru (enlem etkisiyle) sıcaklıklar azaldığı için, bitkilerin yetişebildiği bu üst sınır kuzeye gidildikçe deniz seviyesine yaklaşır. Bu nedenle Toroslar'da metreye kadar çıkabilen bu sınır, Karadeniz Dağları'nda metre civarına iner.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bitki Örtüsünün Dikey Dağılımı ve Enlem Etkisi
Hints
1
Bitki örtüsünün üst sınırını (orman üst sınırı) belirleyen temel iklim elemanını düşünün.
2
Güneyden kuzeye gidildikçe değişen bu dikey sınır, Türkiye'nin hangi konum özelliği ile ilişkilidir?
3
Güneş ışınlarının geliş açısının azalmasıyla düşen sıcaklıkların, bitki yetişme sınırını nasıl aşağı çektiğini hatırlayın.
Practice More
Bozkır (step) türleri ile alpin çayır türleri arasındaki farkları ve bu toplulukların görüldüğü toprak tiplerini (Çernezyom vs.) tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s