Question

Difficulty: MediumMısır'da Kurulan Türk-İslam Devletleri

Mısır'da Abbasi otoritesinin zayıflamasıyla ortaya çıkan "Tevaif-i Mülük" devletlerinden olan Tolunoğulları, Akşitler, Eyyubiler ve Memlükler bölgenin Türk-İslam kültürüne girmesinde ve korunmasında kritik roller üstlenmişlerdir.

Bu devletlerin özellikleri ve faaliyetleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Tolunoğulları, "Maristan" adı verilen hastaneler inşa ederek din ayrımı gözetmeksizin halka ücretsiz hizmet sunmuş ve sosyal devlet anlayışını geliştirmişlerdir.
  2. B
    Akşitler (İhşidiler), kutsal topraklar olarak kabul edilen Hicaz bölgesine (Mekke ve Medine) egemen olan tarihteki ilk Türk devletidir.
  3. Eyyubiler, Moğolları 12601260 yılında Ayn Calut Savaşı'nda mağlup ederek İslam dünyasını Moğol istilasından koruyan ilk devlet olmuşlardır.Answer
  4. D
    Memlükler, diğer Türk devletlerinde görülen "kut" ve saltanat sisteminden farklı olarak, emirlere hükümdar olma hakkı tanıyan özgün bir veraset sistemi uygulamışlardır.
  5. E
    Tolunoğulları ve Akşitlerin kısa sürede yıkılmasında, ordu ve yönetim kademesinin Türk olmasına rağmen halkın çoğunluğunun Arap olması (etnik yapı farkı) etkili olmuştur.

Answer

Eyyubilerin Moğolları Ayn Calut Savaşı'nda mağlup ettiği bilgisi yanlıştır; bu zafer Memlükler'e aittir.
Seçeneklerde belirtilen Eyyubilerin Moğolları Ayn Calut'ta yendiği ifadesi tarihsel olarak yanlıştır. Moğol ilerleyişini tarihte ilk kez durduran ve İslam dünyasını koruyan devlet Memlükler (Kölemenler) olmuştur. Eyyubiler ise 11871187 Hıttin Savaşı ile Kudüs'ü Haçlılardan geri almalarıyla bilinirler.

Step-by-Step Solution

1
Devletlerin karakteristik özelliklerini hatırla.
Tolunoğulları için Maristan, Akşitler için Hicaz hakimiyeti doğru bilgilerdir.
Mısır'da kurulan ilk Türk devletlerinin temel başarılarını doğrulamak gerekir.
2
Devletlerin yıkılış nedenlerini ve yönetim yapılarını analiz et.
Etnik farkın yıkılış hızı üzerindeki etkisi ve Memlük veraset sisteminin (her emirin sultan olabilmesi) doğruluğu teyit edilir.
Siyasi ve sosyal yapıdaki farklılıklar bu konunun temel KPSS kazanımlarındandır.
3
Askeri başarıları devletler ile eşleştir.
12601260 Ayn Calut Zaferi'nin Memlükler (Sultan Baybars dönemi) tarafından kazanıldığı, Eyyubilerin ise daha çok Haçlılarla (Hıttin Savaşı) mücadele ettiği saptanır.
Eyyubiler ve Memlükler arasındaki askeri başarı farkı, sınavda en çok karıştırılan noktadır.

Key Concept

Mısır'da Kurulan Türk-İslam Devletleri'nin Ayırıcı Özellikleri

Hints

1
Mısır'da kurulan devletlerin ordu ve halk yapısındaki farkın yıkılış hızına etkisini düşünün.
2
Kutsal topraklar (Hicaz) hakimiyeti ile Moğollara karşı kazanılan büyük zaferi (Ayn Calut) farklı devletlerle eşleştirin.
3
Moğolları dünya tarihinde ilk kez durduran devletin, Eyyubi ordusundaki Türk memlükler (köle askerler) tarafından kurulan devlet olduğunu hatırlayın.

Practice More

Memlüklerin veraset sisteminin, Osmanlı Devleti'ndeki merkeziyetçi yapı ve 'Kut' anlayışı ile farklarını inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Mısır'da kurulan devletleri kronolojik olarak "TAME" (Tolunoğulları, Akşitler, Eyyubiler, Memlükler) şeklinde kodlayıp her birinin en büyük başarısını yanına yazarak (Maristan, Hicaz, Hıttin, Ayn Calut) karşılaştırma yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question