Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Türkiye’de 1923-1965 yılları arasında uygulanan 'nüfus artışını teşvik edici' politikalar, 1960'lı yılların başından itibaren yerini 'nüfus planlaması' anlayışına bırakmıştır. Bu köklü paradigma değişiminde, 1960 yılında Devlet Planlama Teşkilatının (DPT) kurulması ve hazırlanan Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda nüfusun ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin kapsamlı şekilde analiz edilmesi belirleyici olmuştur. Buna göre, 1965 yılında çıkarılan Nüfus Planlaması Kanunu ile somutlaşan bu politika değişikliğinin temelinde yatan asıl demografik-ekonomik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Nüfus artış hızının, ekonomik büyüme ve sermaye birikim hızını baskılayarak kalkınma hızını yavaşlatmasıAnswer
  2. B
    Kırsal alanlarda tarımsal nüfus yoğunluğunun aşırı artması sonucu verimliliğin durma noktasına gelmesi
  3. C
    Avrupa'ya başlayan işçi göçlerinin oluşturduğu iş gücü boşluğunu nitelikli bireylerle doldurma çabası
  4. D
    Bebek ölüm hızlarının düşmesiyle birlikte bağımlı yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payının artması
  5. E
    Savunma stratejilerinin değişmesiyle askeri güçte 'insan sayısı' yerine 'teknoloji' odaklı yapıya geçilmek istenmesi

Answer

Doğru cevap, hızlı nüfus artışının sermaye birikimini ve ekonomik kalkınmayı yavaşlattığına dair makro-ekonomik tespiti içeren seçenektir.
1960’larda hazırlanan kalkınma planlarında, nüfus artış hızının (2,82,8 gibi yüksek seviyelerde) millî gelir artış hızına yaklaşması, yatırıma ayrılacak fonların tüketime kaymasına ve demografik yatırımların (okul, hastane, yol yapımı vb.) asıl sanayi yatırımlarını engellemesine neden olduğu analiz edilmiştir. Bu nedenle sermaye birikimini artırmak ve kalkınmayı hızlandırmak için nüfus artış hızının düşürülmesi bir zorunluluk olarak görülmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel bağlamı belirle.
1923-1965 arası doğum yanlısı (pronatalist), 1965 sonrası ise nüfus artış hızını azaltıcı (antinatalist) politikalar izlenmiştir.
Soruda sorulan politika değişikliğinin yönünü ve zamanını anlamak için gereklidir.
2
Kurumsal değişimi analiz et.
1960 yılında kurulan Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), nüfusu artık bir 'güç' değil, bir 'ekonomik değişken' olarak ele almıştır.
Politika değişikliğinin bilimsel ve resmi dayanağını tespit etmek için önemlidir.
3
Ekonomik-demografik ilişkiyi kur.
Yüksek nüfus artış hızı = Daha fazla tüketim = Daha az tasarruf = Daha az sanayi yatırımı. Ayrıca eğitim ve sağlık gibi demografik yatırımların bütçedeki payı artmaktadır.
Kalkınma planlarındaki asıl endişeyi (sermaye birikimi sorunu) ortaya koyar.
4
Gerekçeleri karşılaştırarak en temel olanı seç.
Sermaye birikim hızı ve millî gelir artışının nüfus artış hızı karşısında baskılanması, 1965 değişikliğinin 'asıl' ve en kapsamlı nedenidir.
Diğer seçenekler ikincil veya yanlış dönemlerle ilişkilidir.

Key Concept

Demografik Yatırımlar ve Kalkınma İlişkisi

Hints

1
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) her zaman ekonomik kalkınma hızını önceler.
2
Hızlı artan bir nüfusa okul ve hastane yapmak 'demografik yatırım'dır; bu yatırımlar çok artarsa sanayiye ayrılan para azalır.
3
Cevabı ararken 'sermaye birikimi', 'tasarruf' ve 'kalkınma hızı' kavramlarına odaklanın.

Practice More

1965 sonrası dönemde 'Nüfus Planlaması' kavramının içeriğini ve 1983'teki ikinci büyük yasal değişikliği inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

More questions from this topic