Türkiye'de yer şekillerinin oluşumunda buzulların etkisi diğer dış kuvvetlere oranla oldukça sınırlıdır. Ancak yüksek dağlık alanlarda hem güncel buzullara hem de Pleistosen (Buzul Çağı) dönemine ait buzul izlerine rastlanmaktadır.
Buna göre, Türkiye'deki buzul şekilleri ve dağılışı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- ABuzulların yer şekillerini şekillendirme gücünün en az olması, Türkiye'nin orta kuşakta yer almasıyla (mutlak konum) doğrudan ilgilidir.
- BGüncel buzullar ile geçmişten kalma buzul izlerinin görüldüğü alt sınır, enlem etkisine bağlı olarak kuzeye gidildikçe deniz seviyesine yaklaşır.
- CUludağ'da güncel (aktif) buzul bulunmamasına rağmen sirk göllerinin görülmesi, Kuvaterner döneminde iklimin günümüze göre daha soğuk olduğunun kanıtıdır.
- Türkiye'deki vadi buzullarının uzunluğu ve biriktirdikleri morenlerin kalınlığı, İskandinavya gibi yüksek enlemlerdeki buzulların oluşturduğu şekillere göre daha fazladır.Answer
- EHörgüç kaya ve sirk çukuru gibi aşınım şekilleri genellikle yüksek zirvelerde görülürken; morenler buzulun eridiği daha düşük yükseltilerde yoğunlaşmaktadır.
Answer
Türkiye'deki vadi buzullarının uzunluğunun yüksek enlemlere göre daha fazla olduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü Türkiye'de vadi buzullarının boyu oldukça kısadır (- km arası). Yüksek enlemlerde (İskandinavya, Kanada, Antarktika) ise buzul vadileri ve fiyordlar yüzlerce kilometre uzunluğa ve binlerce metre buz kalınlığına ulaşabilir. Türkiye'de buzullar sadece küçük dağ buzulları şeklinde temsil edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Buzullaşma Şiddeti ve Enlem İlişkisi
Hints
1
Türkiye'nin dünya üzerindeki konumunu (orta kuşak) ve bu konumun sıcaklık üzerindeki etkisini düşünün.
2
Buzul vadilerinin boyu, buzulun ne kadar güçlü olduğu ve ne kadar uzağa ilerleyebildiği ile ilgilidir.
3
Kutuplara yakın yerlerde buzullar deniz seviyesine kadar ulaşırken, Türkiye'de neden sadece yüksek zirvelere hapsolmuştur?
Practice More
Türkiye'de güncel buzulların bulunduğu dağları (Kaçkar, Cilo, Ağrı, Erciyes) harita üzerinde çalışarak hangilerinin sadece 'iz' taşıdığını (Uludağ vb.) ayırt edin.
Alternative Method
Mantıksal eleme: A, B, C ve E şıkları Türkiye'nin bilinen temel coğrafi gerçeklerini (orta kuşak, kuzeye gidildikçe sınırın alçalması, Uludağ örneği) yansıtırken, D şıkkı Türkiye'yi kutup bölgelerinden daha 'buzul zengini' gibi göstererek mantığa aykırı bir karşılaştırma yapmaktadır.
Estimated Time:2m 0s