Question

Difficulty: Very hardTürkiye'nin Platoları

Türkiye’de platoların oluşum süreci (litosferik yapı ve jeolojik gelişim), bu sahaların fiziksel özelliklerini belirlediği gibi beşerî ve ekonomik faaliyetlerin sınırlarını da çizmektedir. Bazı platolarda iklim şartları hayvancılık veya tarım türünü doğrudan belirlerken, bazılarında ise sahanın litolojik yapısı (kayaç özelliği) iklimin sağladığı imkanları kısıtlayarak veya dönüştürerek ekonomik faaliyeti şekillendiren en temel faktör haline gelmektedir.

Buna göre, aşağıdaki plato ve bu platoda yoğunlaşan temel ekonomik faaliyet eşleştirmelerinden hangisinde, litolojik yapının belirleyici etkisi diğerlerine göre daha baskındır?

  1. A
    Ardahan Platosu - Büyükbaş hayvancılık
  2. Taşeli Platosu - Kıl keçisi yetiştiriciliğiAnswer
  3. C
    Yazılıkaya Platosu - Küçükbaş hayvancılık
  4. D
    Gaziantep Platosu - Antepfıstığı tarımı
  5. E
    Çatalca-Kocaeli Platosu - Modern kümes hayvancılığı

Answer

Taşeli Platosu - Kıl keçisi yetiştiriciliği eşleştirmesi, litolojik yapının (karstik yapı) ekonomik faaliyet üzerindeki en belirgin etkisini göstermektedir.
Taşeli Platosu, karstik (kalkerli) yapısı nedeniyle suyu yer altına hızla sızdıran bir litolojiye sahiptir. Bu durum, Akdeniz iklim bölgesinde olmasına rağmen tarımsal sulamayı zorlaştırmakta ve yüzey sularını kısıtlamaktadır. Litolojik yapının yarattığı bu engebeli ve 'susuz' arazi şartları, bölge halkını bitki örtüsü olarak makilere ve kayalık alanlara uyum sağlamış olan kıl keçisi yetiştiriciliğine yöneltmiştir. Burada litoloji, iklimin etkisini baskılayarak ekonomik tercihi belirlemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki platoların oluşum kökenlerini ve temel ekonomik faaliyetlerini belirlemek.
Ardahan (Lav), Taşeli (Karstik), Yazılıkaya (Tabaka düzlüğü), Gaziantep (Tabaka düzlüğü), Çatalca-Kocaeli (Aşınım düzlüğü).
Oluşum türü ile ekonomik faaliyet arasındaki nedensellik bağını kurmak için ilk adımdır.
2
Ekonomik faaliyetlerin 'iklim' mi yoksa 'litoloji' mi kaynaklı olduğunu analiz etmek.
Ardahan'da 'yaz yağışları' (iklim), Taşeli'de 'kalkerli yapı' (litoloji), Gaziantep'te 'kuraklık' (iklim) etkilidir.
Soruda istenen 'litolojik yapının baskınlığı' kriterini ayırt etmek.
3
Karstik platolardaki su sorununu ve tarımsal kısıtlılığı değerlendirmek.
Kalkerli yapı suyu hızla alta sızdırdığı için yüzey suları azdır ve toprak verimi düşüktür; bu da engebeye dayanıklı kıl keçisini öne çıkarır.
Litolojinin (kayaç yapısının) beşerî hayatı nasıl doğrudan dikte ettiğini anlamak.

Key Concept

Litolojik yapının (karstik süreçlerin) ekonomik faaliyetler üzerindeki belirleyici ve kısıtlayıcı etkisi.

Practice More

Karstik platolarda (Teke ve Taşeli) nüfusun seyrek olmasının nedenleri ile litolojik yapı arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara bakabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question