Question

Difficulty: MediumI. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti'nin taarruz inisiyatifiyle açtığı cephelerde askerî harekâtların yanı sıra dönemin siyasi ve ideolojik hedefleri de belirleyici olmuştur.

Buna göre;
I. Orta Asya Türk dünyasına ulaşılarak Turancılık idealinin gerçekleştirilmek istenmesi,
II. Mısır'ın hâkimiyet altına alınmasıyla İtilaf bloğunun ikmal ve ulaşım hatlarına darbe vurulması,
III. Cihat çağrısının etkisiyle bölgedeki Müslüman halkların desteğinin sağlanmasının hedeflenmesi

gelişmelerinden hangileri Osmanlı Devleti'nin taarruz cephelerini açmasında etkili olan dinamikler arasında yer alır?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. I, II ve IIIAnswer
  4. D
    II ve III
  5. E
    Yalnız III

Answer

I, II ve III (Orta Asya Türk dünyasına ulaşma, İtilaf bloğunun ikmal hatlarına darbe vurma ve cihat çağrısıyla Müslüman halkların desteğini sağlama hedeflerinin tümü taarruz cephelerinin açılmasında etkilidir.)
Osmanlı Devleti'nin doğrudan taarruz gayesiyle açtığı iki cephe Kafkas ve Kanal cepheleridir. Kafkas Cephesi ile Turancılık ideali doğrultusunda Orta Asya'ya açılmak ve Bakü petrollerini ele geçirmek hedeflenmiştir. Kanal Cephesi ile ise İngiltere'nin Süveyş üzerinden geçen stratejik sömürge ve ikmal yollarını kesmek, Mısır'ı geri almak ve kutsal cihat çağrısıyla Mısır'daki Müslüman tebaanın İngilizlere karşı ayaklanmasını sağlamak amaçlanmıştır. Dolayısıyla verilen üç öncül de taarruz cephelerinin açılmasında etkili olan temel dinamiklerdendir.

Step-by-Step Solution

1
Kafkas Cephesi'nin açılma nedenlerini ve ideolojik arka planını analiz etmek
Kafkas Cephesi, Enver Paşa'nın öncülüğünde Rus işgalindeki toprakları (Kars, Ardahan, Batum) geri almak, Bakü petrollerini denetim altına almak ve Orta Asya Türkleri ile birleşerek Turancılık (Pantürkizm) ülküsünü gerçekleştirmek amacıyla açılmıştır. Bu doğrultuda birinci öncül doğrudur.
Osmanlı Devleti'nin doğudaki taarruz stratejisinin temelinde Türkçülük fikri ve Kafkasya coğrafyası yer almaktadır.
2
Kanal Cephesi'nin stratejik ve askerî hedeflerini değerlendirmek
Almanya'nın isteği ve Cemal Paşa'nın komutasıyla açılan Kanal Cephesi'nde temel amaç; İngiltere'nin Uzak Doğu sömürgelerine giden en kritik ikmal ve ulaşım arteri olan Süveyş Kanalı'nı kapatmak ve 1882'den beri İngiliz işgalinde bulunan Mısır'ı yeniden Osmanlı topraklarına katmaktır. Bu doğrultuda ikinci öncül doğrudur.
Kanal Harekâtı, İtilaf Devletleri'nin deniz aşırı lojistiğini çökertmeyi hedefleyen bir taarruz girişimidir.
3
Kanal Harekâtı'nda güdülen ideolojik ve sosyopolitik beklentiyi incelemek
Padişah ve Halife V. Mehmet Reşat'ın ilan ettiği Cihad-ı Ekber'in gücüyle Mısır ve Kuzey Afrika'daki Müslüman halkın İngiliz yönetimine karşı ayaklanarak Osmanlı ordusuna destek vereceği (İslamcılık/Ümmetçilik) umulmuştur. Bu doğrultuda üçüncü öncül doğrudur.
Kanal Harekâtı yalnızca askeri bir taarruz değil, aynı zamanda İslamcılık politikasının sahada test edildiği bir girişimdir.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndaki Taarruz Cepheleri olan Kafkas Cephesi'nin Turancılık ideolojisi ve Bakü/Hazar havzasıyla, Kanal Cephesi'nin ise İngiliz ikmal hatlarını kesme ve İslamcılık (Cihat) beklentisiyle açılmış olmasıdır.

Hints

1
Osmanlı Devleti'nin taarruz amacıyla bizzat açtığı cephelerin Kafkas ve Kanal cepheleri olduğunu hatırlayınız.
2
Kafkas Cephesi'nin Enver Paşa komutasındaki Türkçülük (Turancılık) idealiyle, Kanal Cephesi'nin ise Mısır'ı geri alma ve cihat çağrısıyla ilişkisini göz önüne alınız.
3
Her iki taarruz cephesinde de hem jeopolitik askerî hedefler (ulaşım/ikmal hatları, petrol bölgeleri) hem de ideolojik beklentiler (Turancılık ve İslamcılık) birlikte yürütülmüştür.

Practice More

Taarruz cephelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından cephelerin dönüştüğü savunma hatlarını (Kafkas sonrası Doğu savunması ve Kanal sonrası Suriye-Filistin savunması) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cephe-amaç eşleştirmesi yaparak Kafkas Cephesi = Turancılık / Orta Asya bağlantısı (I), Kanal Cephesi = İkmal hatlarını kesme ve Mısır'ı alma (II) ile Cihat ve İslamcılık beklentisi (III) şeklinde gruplayıp üçünün de taarruz cephelerine ait olduğunu doğrudan tespit edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question