Question

Difficulty: MediumBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti’nde 2323 Ocak 19131913 tarihinde Enver Bey önderliğindeki bir grup İttihatçı subayın hükümet binasını basarak Sadrazam Kâmil Paşa’yı silah zoruyla istifaya zorlamasıyla sonuçlanan Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde ordunun sivil yönetime doğrudan müdahalesinin ilk örneği olarak kabul edilir.

Bu olayın Osmanlı siyasi hayatı üzerindeki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yönetimde tam bir denetim sağlayarak fiili tek parti egemenliğini başlatmasıAnswer
  2. B
    Meşrutiyet rejimine son verilerek mutlak monarşi düzenine kesin olarak geri dönülmesi
  3. C
    II.II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesiyle Osmanlı hanedanında padişah değişikliğinin yaşanması
  4. D
    Osmanlıcılık fikrinin tamamen terk edilerek Türkçülüğün anayasal düzeyde tek resmi ideoloji haline gelmesi
  5. E
    Ordu mensuplarının siyasetle uğraşmasının yasaklanmasıyla askeri unsurların yönetimden el çekmesi

Answer

İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yönetimde tam bir denetim sağlayarak fiili tek parti egemenliğini başlatması
Bâb-ı Âli Baskını, Osmanlı siyasi tarihindeki ilk modern askeri darbe niteliğindedir. Bu olayla İttihat ve Terakki Cemiyeti, kendisinden olmayan Kâmil Paşa hükümetini düşürerek yerine kendi kontrolündeki Mahmut Şevket Paşa'yı getirmiş ve devlet yönetiminde mutlak bir hakimiyet kurmuştur. Bu durum, cemiyetin fiili olarak tek parti iktidarını kurmasını sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın niteliğini analiz etme
Bâb-ı Âli Baskını'nın bir 'hükümet darbesi' olduğu saptanır.
Hükümetin (yürütme organının) zor kullanılarak değiştirilmesi hükümet darbesi tanımına girer.
2
Aktörleri ve hedefleri değerlendirme
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin (İTC) Kâmil Paşa hükümetini devirip Mahmut Şevket Paşa'yı sadrazam yaptığı görülür.
İTC, Balkan Savaşlarındaki başarısızlığı kullanarak muhaliflerini tasfiye etmeyi amaçlamıştır.
3
Siyasi sonuçları yorumlama
Olay sonrası İTC'nin devlet mekanizmasındaki tek güç haline geldiği sonucuna varılır.
Bu darbe ile muhalefet susturulmuş ve İTC'nin I. Dünya Savaşı sonuna kadar sürecek olan 'Üç Paşalar' (Enver, Talat, Cemal) dönemi başlamıştır.

Key Concept

Hükümet Darbesi ve Tek Parti Egemenliği

Hints

1
Bâb-ı Âli Baskını bir rejim değişikliği değil, hükümet değişikliği (darbe) hareketidir.
2
Bu olaydan sonra iktidarda başka hiçbir güce yer vermeyen cemiyetin hangisi olduğunu düşünün.
3
Olayın sonucunda Kâmil Paşa gitmiş, Mahmut Şevket Paşa gelmiş ve İttihat ve Terakki rakipsiz bir güç haline gelmiştir.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını ile 31 Mart Vakası'nı; amaçları, hedefleri ve sonuçları (rejim vs. hükümet) bakımından karşılaştırın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question