Question

Difficulty: HardYükselme Dönemi (1453-1579)

Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde, 1535 yılında Fransa'ya tanınan ticari ve hukuki imtiyazların (Kapitülasyonlar) yer aldığı antlaşma metninde; "Fransız tüccarlar arasındaki ticari ve hukuki davalara Fransız yargıçlar bakacaktır." maddesi yer almıştır.

Osmanlı Devleti'nin, gücünün zirvesinde olduğu bir dönemde bu maddeyi kabul etmesindeki temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Osmanlı yargı sisteminin (Şer’i hukuk) uluslararası ticaret davalarını çözebilecek teknik altyapıya sahip olmaması
  2. Yabancı tüccarların kendi aralarındaki uyuşmazlıkları kendi hukuklarına göre çözmelerine imkan tanıyarak ticari cazibeyi artırmak ve yargı üzerindeki iş yükünü azaltmakAnswer
  3. C
    19. yüzyıl Islahat hareketleri doğrultusunda gayrimüslimlere tanınacak olan adli imtiyazların pilot uygulamasını gerçekleştirmek
  4. D
    Gümrük vergilerinin tahsilatını kolaylaştırmak amacıyla 'İltizam' sistemini Fransız tüccarlar üzerinden Avrupa'ya taşımak
  5. E
    1718 Pasarofça Antlaşması ile başlayan Lale Devri barış politikasını korumak için Fransa'ya tek taraflı tavizler vermek

Answer

Osmanlı Devleti'nin yabancı tüccarlara kendi yargıçları tarafından yargılanma hakkı vermesi, ticareti kolaylaştırarak cazip hale getirme ve devletin yargı yükünü azaltma amacına yönelik pragmatik bir tercihtir.
Doğru seçenek, Osmanlı Devleti'nin o dönemdeki pragmatik ve güçlü yönetim anlayışını yansıtır. Yabancı tüccarlara kendi davalarına bakma hakkı tanınması, devletin bir zayıflığından değil; yabancı unsurları sisteme entegre etmeden ticari canlılık sağlama ve merkezi otoritenin adli yükünü hafifletme isteğinden kaynaklanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Dönem analizi yapılması
Söz konusu olayın 1535 (Yükselme Dönemi) olduğu ve devletin askeri/siyasi gücünün zirvesinde olduğu belirlenir.
Yükselme döneminde verilen haklar, bir zayıflık göstergesi değil, devletin lütuf ve stratejik tercihleridir.
2
Maddenin hukuki mantığının kavranması
Fransız yargıçların yetkilendirilmesinin, yabancı tüccarların Osmanlı hukuk sistemiyle uğraşmadan ticaret yapabilmelerini sağlamaya yönelik olduğu anlaşılır.
Uluslararası ticareti canlandırmak için yabancı unsurlara kendi hukuk alanlarını bırakmak, dönemin imparatorluk vizyonuyla uyumludur.
3
Yanlış yorumların elenmesi
Islahtat dönemiyle (19. yy) veya zayıflık dönemleriyle (18. yy) ilgili seçenekler elenir.
Öğrenciler sıklıkla kapitülasyonları sadece zayıflık dönemiyle ilişkilendirdikleri için bu ayrımın yapılması kritiktir.

Key Concept

Yükselme Dönemi Kapitülasyonlarının Stratejik Mantığı

Hints

1
Osmanlı Devleti'nin bu imtiyazları verdiği 1535 yılında devletin ekonomik veya askeri bir zayıflığı olup olmadığını düşünün.

Practice More

1535 Kapitülasyonları ile 1740'ta kapitülasyonların sürekli hale getirilmesi arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question