Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye’de çalı formasyonunu oluşturan maki, garig ve yalancı maki (psödomaki) topluluklarının dağılış alanları, tür çeşitliliği ve ekolojik özellikleri dikkate alındığında, aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Maki üst sınırının Akdeniz kıyılarında yaklaşık 800900800-900 metreyken, Marmara kıyılarında 300400300-400 metreye düşmesi temel olarak enlem faktörüne bağlı sıcaklık değişimi ile açıklanır.
  2. B
    Sandal, defne, zakkum ve kermes meşesi gibi maki türlerinin yaprak yüzeylerinin sert, cilalı veya tüylü olması; bu bitkilerin yaz kuraklığında terlemeyi azaltmak için geliştirdiği bir adaptasyondur.
  3. C
    Makilerin aşırı tahrip edildiği ve toprağın sığlaştığı alanlarda ortaya çıkan; lavanta, kekik, süpürge çalısı ve funda gibi daha kısa boylu türlerden oluşan topluluğa garig (frigana) denir.
  4. D
    Karadeniz kıyı kuşağında ormanların tahribiyle oluşan yalancı makiler, bünyesinde maki türlerinin yanı sıra fındık, muşmula ve kızılcık gibi kışın yaprağını döken türleri de barındırır.
  5. Dağların kıyıya uzanış doğrultusu ve hakim rüzgar yönü nedeniyle, maki bitki örtüsünün kıyıdan iç kesimlere sokulabildiği derinlik Akdeniz Bölgesi'nde Ege Bölgesi'ne göre daha fazladır.Answer

Answer

Makilerin iç kesimlere sokulabilme mesafesinin Akdeniz'de Ege'den daha fazla olduğu bilgisi yanlıştır.
Doğru cevap olarak işaretlenen seçenek, makilerin iç kesimlere sokulma derinliği hakkında yanlış bir bilgi vermektedir. Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması, graben ovaları boyunca maki bitki örtüsünün çok daha iç kısımlara ulaşmasını sağlarken, Akdeniz'de dağların paralel uzanışı bu dağılışı kısıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Enlem etkisinin bitki üst sınırına etkisini değerlendir.
Akdeniz'den Marmara'ya doğru gidildikçe sıcaklık düştüğü için maki üst sınırı alçalır (800m500m300m800m \rightarrow 500m \rightarrow 300m).
Bitkilerin yetişme sınırı doğrudan sıcaklık (dolayısıyla enlem) ile ilişkilidir.
2
Çalı formasyonlarının tür ve adaptasyon özelliklerini analiz et.
Maki türleri (zakkum, sandal vb.) kuraklığa dayanıklı sert yapraklara sahipken; garigler daha kısa boylu (kekik, lavanta), yalancı makiler ise nemcil ve karışık yapıdadır.
İklim şartları bitki morfolojisini belirler.
3
Yer şekillerinin (dağların uzanışının) bitki dağılışına etkisini karşılaştır.
Ege'de dağlar dik (perpendicular) uzandığı için maki içlere girer; Akdeniz'de paralel (parallel) uzandığı için giremez.
Dağların uzanışı denizel iklimin etki alanını belirleyen temel faktördür.

Key Concept

Türkiye'de Çalı Formasyonlarının Dağılışını Etkileyen Faktörler (Enlem ve Dağların Uzanışı)

Hints

1
Makilerin yetişme üst sınırını belirleyen temel faktör sıcaklık (enlem) iken, iç kesimlere ne kadar sokulacağını belirleyen temel faktör yer şekilleridir.
2
Ege ve Akdeniz bölgelerinde dağların denize göre uzanış doğrultusunun bitki örtüsünün yayılış alanına etkisini hatırlayın.
3
Ege'de makiler Gediz ve Büyük Menderes gibi grabenler boyunca içlere girebilirken, Toroslar Akdeniz'de bu girişi engeller.

Practice More

Akdeniz ikliminin görüldüğü Güney Marmara ve Güneydoğu Anadolu'daki maki türü farklılıklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question