Question

Difficulty: MediumYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Yasama bağışıklıkları, milletvekillerinin parlamento çalışmalarını her türlü baskıdan uzak, tam bir serbestlik içinde yürütebilmelerini sağlayan anayasal korumalardır. Bu bağışıklıklar kapsam ve nitelik bakımından birbirinden farklı kurallara tabidir.

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" kurumlarının özelliklerine ilişkin aşağıdaki tablonun hangi satırında bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

SatırÖzellikYasama SorumsuzluğuYasama Dokunulmazlığı
INiteliğiMutlaktırNispidir
IISüresiSüreklidir (Milletvekilliği bitse de sürer)Geçicidir (Üyelik süresiyle sınırlıdır)
IIIKaldırılmasıTBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabilirTBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabilir
IVKapsamıMeclis çalışmalarındaki oy ve sözleri kapsarMeclis dışındaki suç iddialarını da kapsar
VHukuki SonuçCeza davası açılamazTutuklanamaz, sorgulanamaz, yargılanamaz

Yukarıdaki bilgilere göre hatalı olan satır aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    I. satır: Niteliği
  2. B
    II. satır: Süresi
  3. III. satır: KaldırılmasıAnswer
  4. D
    IV. satır: Kapsamı
  5. E
    V. satır: Hukuki Sonuç

Answer

Tablonun III. satırında yer alan 'Kaldırılması' bilgisi yanlıştır; çünkü yasama sorumsuzluğu mutlak bir bağışıklıktır ve TBMM dahil hiçbir makam tarafından kaldırılamaz.
Doğru yanıt olan satırdaki hata, yasama sorumsuzluğunun 'kaldırılabileceği' iddiasıdır. 19821982 Anayasası uyarınca yasama sorumsuzluğu mutlak bir nitelik taşır, süresizdir ve TBMM tarafından bile ortadan kaldırılamaz. Buna karşılık yasama dokunulmazlığı nispi niteliktedir ve Meclis kararıyla kaldırılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini değerlendirin.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözleri nedeniyle ömür boyu koruma altında olmasıdır ve 'mutlak' bir haktır.
Milletvekillerinin düşüncelerini hiçbir korku duymadan ifade edebilmeleri için bu bağışıklığın kaldırılamaz olması gerekir.
2
Yasama dokunulmazlığının kaldırılma durumunu inceleyin.
Yasama dokunulmazlığı 'nispi' bir korumadır ve TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabilir.
Milletvekilinin işlediği iddia edilen bir suç nedeniyle yargılanmasının yolu, TBMM kararıyla açılabilir.
3
Tablodaki III. satırı bu bilgiler ışığında kontrol edin.
III. satırda yasama sorumsuzluğunun da TBMM kararıyla kaldırılabileceği belirtilmiştir.
Bu ifade anayasal kurala aykırıdır; yasama sorumsuzluğu asla kaldırılamaz.

Key Concept

Yasama Sorumsuzluğu (Mutlak/Kaldırılamaz) vs. Yasama Dokunulmazlığı (Nispi/Kaldırılabilir)

Hints

1
Milletvekillerinin Meclis'teki sözleri nedeniyle ömür boyu korunması ile suç işledikleri iddiasıyla yargılanmamaları farklı güvencelerdir.
2
Hangi bağışıklık 'mutlak' (asla kaldırılamaz) ve hangisi 'nispi' (Meclis kararıyla kaldırılabilir) olduğunu hatırlayın.
3
Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin 'kürsü dokunulmazlığı'dır ve TBMM bu korumayı hiçbir şekilde kaldıramaz.

Practice More

Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin Anayasa Mahkemesi'ne başvurma sürecini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question