Examkin

Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Lozan Antlaşması sonrasında Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan nüfus mübadelesi sürecinde, 'etabli' (yerleşik) sayılacak kişilerin tespiti ciddi bir diplomatik gerginliğe neden olmuştur. Yunanistan, mümkün olduğu kadar çok Rum'u İstanbul'da bırakmak isterken; Türkiye, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan (3030 Ekim 19181918) önce bölgede bulunanların yerleşik sayılmasını savunmuştur. Bu anlaşmazlık, 1010 Haziran 19301930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile kesin olarak çözülmüştür.

Buna göre, 19301930 Ankara Antlaşması ile 'etabli' sorununun çözümünde sağlanan temel uzlaşı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin, bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Mübadele kriterinin dini mensubiyet yerine dil ve etnik köken esasına göre yeniden düzenlenmesi
  3. C
    Balkan Antantı'nın imzalanmasıyla birlikte mübadele uygulamasından tamamen vazgeçilmesi
  4. D
    İstanbul'daki Rum nüfusun sadece ticaretle uğraşan kısmının mübadele dışı tutulması
  5. E
    Milletler Cemiyeti'nin bölgede yaptığı referandum sonucunda İstanbul'un mübadele kapsamına alınması

Answer

İstanbul'da bulunan Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, bölgeye ne zaman geldiklerine bakılmaksızın 'yerleşik' (etabli) kabul edilmesi
Doğru cevap olan ifade, 1930 Ahali Antlaşması'nın getirdiği en büyük yeniliği açıklar. Bu antlaşma ile taraflar, 'etabli' tanımı üzerindeki tarih kısıtlamasını (19181918 öncesi şartı) kaldırarak, İstanbul'da bulunan tüm Rumlar ile Batı Trakya'da bulunan tüm Türklerin yerleşik sayılması konusunda uzlaşmışlardır. Bu durum Türk-Yunan dostluk sürecini başlatmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Etabli kavramının tanımını ve Lozan'daki durumunu analiz etme
Lozan'da İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türkleri mübadeleden muaf tutulmuştur ancak kimlerin 'yerleşik' sayılacağı tartışma konusu olmuştur.
Sorunun kaynağını anlamak için 'etabli' kavramının hukuki sınırlarını bilmek gerekir.
2
1918 tarihli yerleşme şartının etkisini değerlendirme
Türkiye'nin 3030 Ekim 19181918 öncesi yerleşme şartında ısrar etmesi, iki ülke arasındaki ilişkileri savaş eşiğine getirmiştir.
Krizin çözümünden önceki tıkanma noktasını tespit etmek gerekir.
3
1930 Ankara (Ahali) Antlaşması'nın getirdiği çözümü belirleme
Antlaşma ile yerleşme tarihi ve doğum yeri gibi sınırlamalar kaldırılarak bölgede bulunanlar yerleşik kabul edilmiştir.
Sorunu kesin olarak çözen hukuki düzenlemenin içeriğini teyit etmek gerekir.

Key Concept

1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ve Etabli Çözümü

Hints

1
'Etabli' kelimesi 'yerleşik' anlamına gelir ve bu sorun özellikle İstanbul'daki Rum nüfusun kimleri kapsayacağı ile ilgilidir.
2
Türkiye başlangıçta 19181918 öncesi yerleşmiş olmayı şart koşsa da, Yunanistan bu tanımın kapsamını genişletmek istemiştir.
3
19301930 yılında varılan uzlaşma, 'ne zaman yerleşildiğine' bakılmaksızın bölgedekilerin yerleşik sayılmasını öngörmüştür.

Practice More

1930 çözümünden sonra Atatürk ve Venizelos arasındaki yakınlaşmanın 'Balkan Antantı'na nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Nüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

More questions from this topic