Question

Difficulty: MediumSakarya Meydan Muharebesi ve Sonuçları

Sakarya Meydan Muharebesi (2323 Ağustos - 1313 Eylül 19211921) Türk ordusunun son savunma savaşıdır. Bu süreçle ilgili bazı tespitler şöyledir:

I. Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır; o satıh bütün vatandır." emriyle dünya askerlik tarihine "alan savunması" kavramı girmiştir.
II. Çok fazla yetişmiş subay kaybı yaşandığı için bu savaşa "Subaylar Savaşı" veya "Melhame-i Kübra" denilmiştir.
III. Askerî zaferin ardından imzalanan diplomatik belgelerle Güney Cephesi kapanmış ve doğu sınırı son şeklini almıştır.

Bu bilgiler ve Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Stratejik bir değişikliğe gidilerek cephe hattı yerine vatan toprağının tamamı savunma alanı olarak belirlenmiştir.
  2. B
    Savaşın kazanılmasına rağmen ordunun nitelikli insan gücü açısından ağır bir darbe aldığı kabul edilmektedir.
  3. C
    Fransızlarla yapılan Ankara Antlaşması ile Misak-ı Milli'den Hatay konusunda ikinci büyük taviz verilmiştir.
  4. Doğu sınırındaki belirsizliklerin giderilmesi amacıyla Ermenistan ile Gümrü Antlaşması imzalanarak askeri harekât durdurulmuştur.Answer
  5. E
    Kazanılan zafer İtilaf bloğunda çatlaklara yol açmış ve bir Avrupa devleti TBMM'yi resmen tanıyan ilk İtilaf devleti olmuştur.

Answer

Doğu sınırındaki belirsizliklerin giderilmesi amacıyla Ermenistan ile Gümrü Antlaşması imzalanarak askeri harekâtın durdurulduğu ifadesine ulaşılamaz.
Gümrü Antlaşması, Sakarya Meydan Muharebesi'nin bir sonucu değil, Doğu Cephesi'ndeki askerî başarıların ardından 33 Aralık 19201920 tarihinde imzalanmıştır. Sakarya zaferinden sonra ise doğu sınırımızı kesinleştiren antlaşma Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan ile imzalanan Kars Antlaşması'dır. Bu nedenle Gümrü Antlaşması ile ilgili ifade kronolojik olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Askerî strateji analizi
I. maddedeki 'sathı müdafaa' ifadesinin 'alan savunması' anlamına geldiği ve savunma hattı yerine tüm vatanın korunduğu doğrulanır.
Mustafa Kemal'in emri, çekilmek zorunda kalan birliklerin durdukları her noktada direnişe devam etmesini öngörür.
2
Kayıp bilançosu değerlendirmesi
II. maddedeki 'Melhame-i Kübra' ve 'Subaylar Savaşı' kavramlarının insan kaynağı kaybını simgelediği doğrulanır.
Savaşta yaklaşık 350350 subayın şehit olması, ordunun komuta kademesinde büyük bir boşluk yaratmıştır.
3
Diplomatik sonuç ve antlaşma kontrolü
Ankara Antlaşması ile Güney Cephesi'nin kapandığı ve Kars Antlaşması ile Doğu sınırının kesinleştiği bilgisi III. maddeyle eşleşir.
Gümrü Antlaşması 33 Aralık 19201920'de (Sakarya'dan önce) imzalanmışken, Sakarya sonrası Doğu sınırını kesinleştiren belge 1313 Ekim 19211921 tarihli Kars Antlaşması'dır.

Key Concept

Sakarya Meydan Muharebesi'nin askerî ve diplomatik sonuçlarının kronolojik ve içeriksel analizi.

Hints

1
Sakarya Savaşı'ndan sonra hangi antlaşmaların imzalandığını hatırlayın: Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars, Fransa ile Ankara.
2
Gümrü Antlaşması'nın tarihini (19201920) ve Sakarya Savaşı'nın tarihini (19211921) karşılaştırın.
3
Doğu sınırını kesinleştiren antlaşma Gümrü değil, Sakarya zaferi sonrası imzalanan Kars Antlaşması'dır.

Practice More

Misak-ı Milli'den verilen tavizleri (Batum, Hatay, Musul) ve hangi antlaşmalarla verildiğini bir tablo halinde çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question