Question

Difficulty: HardNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nin uygulanması sürecinde ortaya çıkan "etabli" (yerleşik) sorunu; Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'nın teknik-hukuki tanımlama çabalarına rağmen bir çıkmaza dönüşmüştür. 1930 yılında imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu çıkmazın aşılmasını ve Türk-Yunan dostluk döneminin başlamasını sağlayan temel çözüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin, bölgeye geliş tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılmasıAnswer
  2. B
    Mübadele kapsamı dışında kalacak nüfusun belirlenmesinde 30 Ekim 1918 tarihinden önce bölgeye gelmiş olma şartının kesin olarak uygulanması
  3. C
    Sorunun çözümünde Lahey Adalet Divanı'nın sunduğu bağlayıcı hukuki mütalaanın her iki devlet tarafından tavizsiz kabul edilmesi
  4. D
    İstanbul'daki Rum nüfusun kademeli olarak azaltılması karşılığında Batı Trakya'daki Türk varlığının Türkiye'ye göç ettirilmesi
  5. E
    Patrikhane'nin siyasi yetkilerinin tamamen kısıtlanması karşılığında tüm İstanbul Rumlarının mübadele dışı tutulması

Answer

İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin, bölgeye geliş tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılması.
Doğru seçenek, 1930 Ankara Antlaşması'nın temel karakterini yansıtmaktadır. Bu antlaşma ile Türkiye, İstanbul'a 1918'den sonra gelen Rumların da şehirde kalmasını kabul ederek büyük bir taviz vermiş; karşılığında Yunanistan ile ilişkileri normalleştirmiş ve Balkan Antantı'nın önünü açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
1923-1930 arası 'etabli' uyuşmazlığının nedenini analiz etme
Türkiye'nin Mondros Ateşkesi'ni (30 Ekim 1918) sınır kabul eden hukuki yaklaşımı ile Yunanistan'ın daha geniş bir kitleyi kapsama isteği arasındaki çatışma.
Sorunun kökenindeki 'tarih' kısıtlamasını anlamak.
2
Uluslararası mekanizmaların etkisini değerlendirme
Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'nın hukuki tanımlama yapamaması üzerine çözümün siyasi bir uzlaşıya kalması.
Hukuki yolların neden tıkandığını belirlemek.
3
1930 Ankara (Ahali) Antlaşması'nın içeriğini inceleme
Tarafların karşılıklı tavizler vererek, o tarihte İstanbul'da bulunan Rumlar ile Batı Trakya'da bulunan Türklerin 'ne zaman geldiklerine bakılmaksızın' yerleşik sayılmasında uzlaşması.
Ulaşılan pragmatik çözümün kriterlerini saptamak.

Key Concept

1930 Ankara Antlaşması ile 'Etabli' sorunu, hukuki kriterler yerine siyasi ve fiili mevcudiyet esas alınarak çözülmüştür.

Hints

1
Sorun, Lozan'da belirlenen 30 Ekim 1918 tarihli yerleşiklik kriterinin uygulanabilir olmamasından kaynaklanmıştır.
2
1930 yılındaki çözüm, hukuki bir zaferden ziyade, her iki ülkenin güvenliği için yapılan siyasi bir uzlaşıdır.
3
1930 Ankara Antlaşması ile 'tarih ve doğum yeri' şartı kaldırılarak mevcut nüfusun statüsü korunmuştur.

Practice More

1930 Ahali Sözleşmesi'nin ardından başlayan Türk-Yunan dostluğunun, 1934 yılında hangi bölgesel güvenlik paktının kurulmasına zemin hazırladığını inceleyiniz.

Alternative Method

Süreci 'Tez (Hukuki Sınır) -> Antitez (Siyasi Çıkmaz) -> Sentez (Mevcut Durumun Kabulü)' şeklinde kodlamak, 1930 çözümünü hatırlamayı kolaylaştırır.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question