Türkiye'de geniş alan kaplayan platolar, oluşum kökenlerine göre; lav platoları, karstik platolar, tabaka düzlüğü (yatay duruşlu) platolar ve aşınım platoları olmak üzere dört ana gruba ayrılır. Aşınım (peneplen) platoları, dış kuvvetlerin etkisiyle deniz seviyesine kadar aşındırılmış sahaların, sonradan epirojenik hareketlerle yükselmesi ve akarsular tarafından tekrar yarılmasıyla oluşmuşlardır.
Buna göre, Türkiye'deki aşınım platoları ve bu platolara dahil edilen sahalar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- AÇatalca-Kocaeli Platosu, ortalama yükseltisi en az olan aşınım platosu olup beşeri ve ekonomik faaliyetlerin en yoğunlaştığı sahadır.
- BKaradeniz Bölgesi'nde, Ordu çevresinde yer alan Perşembe Platosu, aşınım düzlüğü karakteri taşıyan platolara bir örnektir.
- İç Anadolu Bölgesi'ndeki Haymana, Cihanbeyli ve Obruk platoları, deniz seviyesine kadar aşındırılmış yontukdüz sahalar oldukları için bu grupta yer alırlar.Answer
- DBu platoların oluşumundaki temel süreç, peneplen haline gelmiş arazilerin Jeolojik Zaman sonu ile Kuvaterner başlarındaki toptan yükselme hareketine maruz kalmasıdır.
- EEge Bölgesi'nde yer alan Yazılıkaya Platosu, aşınım platosu karakterinden ziyade tabaka düzlüğü (yatay duruşlu) özelliği gösteren bir sahadır.
Answer
İç Anadolu Bölgesi'ndeki Haymana, Cihanbeyli ve Obruk platoları 'aşınım platosu' değil, 'tabaka düzlüğü' (yatay duruşlu) platolarıdır.
İç Anadolu'da yer alan Haymana, Cihanbeyli, Obruk ve Bozok gibi platolar oluşum kökeni bakımından 'tabaka düzlüğü' (yatay duruşlu) platolardır. Bu platolar, geniş tortul tabakaların epirojenik yükselme sonrası akarsularla yarılmasıyla oluşmuştur; oysa Çatalca-Kocaeli gibi aşınım platoları deniz seviyesine kadar aşındırılmış (peneplen) sahaların yükselmesiyle meydana gelmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'nin platolarının oluşum kökenlerine göre (aşınım, lav, karstik, tabaka düzlüğü) sınıflandırılması.
Hints
1
İç Anadolu platoları ile Marmara'daki Çatalca-Kocaeli platosunun oluşum süreçleri (aşınım vs. tabaka yapısı) birbirinden farklıdır.
2
Deniz seviyesine en yakın olan ve 'yontukdüz' (peneplen) kelimesiyle özdeşleşen tek ana saha Marmara çevresidir.
3
Haymana ve Obruk gibi platoların 'tabaka düzlüğü' (yatay duruşlu) sınıfında olduğunu hatırla.
Practice More
Karstik platolar (Teke-Taşeli) ile aşınım platolarının toprak yapısı ve su sızdırma özelliklerini karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Alternative Method
Platoları 'deniz kıyısına yakın olanlar (aşınım)' ve 'iç kesimlerdeki tortul tabakalı olanlar (tabaka düzlüğü)' şeklinde gruplandırarak eleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s