Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminde kullanılan kömür türleri; oluşum süreçleri, kalori değerleri ve santral yer seçim faktörleri açısından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda, Türkiye'deki kömürle çalışan termik santrallerin genel özellikleri ve lokasyon tercihleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. İthal kömürle çalışan santrallerin yer seçiminde, yakıtın deniz yoluyla temin edilmesi nedeniyle liman imkanları ve ulaşım kolaylığı belirleyici olmuştur.Answer
  2. B
    Linyit santralleri, linyitin yüksek kalori değerine sahip olması ve kolay taşınabilirliği nedeniyle hammadde yataklarından bağımsız olarak tüketim merkezlerine yakın kurulur.
  3. C
    Türkiye'deki taş kömürü yatakları 3. jeolojik zamanda oluştuğu için ülkenin hemen her bölgesinde yaygın olarak bulunur ve yerel elektrik üretiminde ana kaynağı oluşturur.
  4. D
    Yerli linyit kaynaklı elektrik üretimi, Türkiye'nin toplam enerji arzı içinde doğalgaz ve ithal kömürün toplam payını geride bırakarak dışa bağımlılığı sona erdirmiştir.
  5. E
    Linyit yataklarının oluşum süreci nedeniyle bu kaynak sadece Ege Bölgesi'ndeki masif arazilerde toplanmış, diğer bölgelerde üretimi durdurulmuştur.

Answer

İthal kömürle çalışan santrallerin yer seçiminde liman ve ulaşım faktörleri belirleyicidir.
Türkiye'de ithal kömürle çalışan santraller (örneğin Adana-Sugözü, İskenderun-Atlas, Zonguldak-Eren), yakıtın deniz yoluyla ucuz maliyetle getirilip doğrudan tesise boşaltılabilmesi için liman şehirlerinde veya kıyı bölgelerinde inşa edilmiştir. Bu durum sanayi coğrafyasındaki 'ulaşım' ilkesiyle doğrudan ilişkilidir.

Step-by-Step Solution

1
Kömür türlerini ve özelliklerini karşılaştırın.
Linyit 3. zaman ürünü, düşük kalorili; taş kömürü 1. zaman ürünü, yüksek kalorilidir.
Yer seçimi faktörlerini anlamak için kaynağın kalitesi ve taşıma maliyeti bilinmelidir.
2
Linyit santrallerinin yer seçimi mantığını analiz edin.
Linyit düşük kalorili olduğu için santral maden ağzına kurulur (Hammaddeye yakınlık).
Maliyet analizi linyitin uzak mesafelere taşınmasını ekonomik kılmaz.
3
İthal kömür santrallerinin yer seçimi mantığını analiz edin.
Dışarıdan gelen kömür gemiyle ulaştığı için santraller kıyıdadır (Ulaşım/Liman faktörü).
Liman yakınlığı ithal kaynağın tesis içine aktarılmasında maliyet avantajı sağlar.

Key Concept

Enerji Santrallerinin Yer Seçimi Faktörleri

Hints

1
Santrallerin neden belirli bir yerde toplandığını düşünürken, o kaynağın oraya nasıl geldiğine odaklanın.
2
İthal edilen bir ürünün en ucuz taşıma yolu hangisidir? Bu yolun bittiği yerlerde hangi tesisler kurulur?
3
Taş kömürünün 1. zaman, linyitin 3. zaman ürünü olduğunu ve linyitin kalorisinin düşük olması nedeniyle taşınmasının zor olduğunu hatırlayın.

Practice More

Türkiye'deki başlıca linyit santrallerini (Yatağan, Soma, Çayırhan, Afşin-Elbistan) harita üzerinde inceleyerek maden yataklarıyla örtüşmelerini gözlemleyin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question