Question

Difficulty: HardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıkları, yasama organı üyelerinin görevlerini herhangi bir dış baskı altında kalmadan özgürce yerine getirebilmelerini sağlamak amacıyla öngörülmüştür. Bu bağlamda, milletvekillerinin sahip olduğu "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" kurumlarının hukuki nitelikleri ve kapsamları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı cezai sorumluluğunu kaldırırken; şahsi haklara saldırı durumunda hukuk mahkemelerinde tazminat davası açılmasına engel teşkil etmez.
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı, milletvekilini hem cezai nitelikteki işlemlere (tutuklama, yargılama vb.) hem de şahsi borçları nedeniyle açılan hukuk davalarına karşı koruyan mutlak bir bağışıklıktır.
  3. Yasama dokunulmazlığı sadece cezai nitelikteki koruma sağladığından, bir milletvekili hakkında açılan tazminat veya boşanma gibi hukuk davalarının görülebilmesi için dokunulmazlığın kaldırılmasına gerek yoktur.Answer
  4. D
    Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekili, bu karara karşı iptal istemiyle 1515 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir ve Mahkeme bu başvuruyu en geç 3030 gün içinde karara bağlar.
  5. E
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin sadece milletvekilliği süresince devam eden geçici bir bağışıklık olup; üyeliğin sona ermesiyle birlikte sorumsuzluk kapsamındaki sözlerden dolayı dava açılabilir.

Answer

Yasama dokunulmazlığı sadece cezai yargılamaları kapsadığı için hukuk davaları (tazminat, boşanma, alacak vb.) için dokunulmazlığın kaldırılması gerekmez.
Doğru olan seçenek, yasama dokunulmazlığının sadece cezai nitelikteki işlemleri kapsadığını ve şahsi hukuk davalarının (tazminat, boşanma gibi) TBMM kararına gerek kalmadan görülebileceğini belirtmektedir. Yasama dokunulmazlığı milletvekilinin şahsi borçlarından veya aile hukuku sorumluluklarından dolayı mahkemeye gitmesine engel değildir.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini analiz etme
Yasama sorumsuzluğu mutlaktır (kaldırılamaz) ve süreklidir (ömür boyu sürer).
Milletvekilinin meclis içindeki hür iradesini her zaman korumak için.
2
Yasama dokunulmazlığının niteliğini analiz etme
Yasama dokunulmazlığı nispidir (Meclisçe kaldırılabilir) ve geçicidir (sadece üyelik süresince).
Milletvekilini asılsız suçlamalara karşı korumak ancak yargı yolunu tamamen kapatmamak için.
3
Dokunulmazlığın hukuk dallarına göre kapsamını belirleme
Dokunulmazlık sadece 'Ceza Hukuku' kapsamındaki işlemleri (gözaltı, tutuklama, yargılama) engeller; 'Özel Hukuk' (Tazminat, Aile Hukuku vb.) davalarını engellemez.
Kişisel borçlar veya özel hukuk uyuşmazlıkları kamu görevinin yürütülmesine doğrudan engel teşkil etmediği kabul edilir.

Key Concept

Yasama dokunulmazlığının kapsamı (Ceza vs Hukuk davası ayrımı)

Hints

1
Yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığının hangi tür davaları (ceza/hukuk) durdurduğunu hatırlayın.
2
Milletvekili hakkında bir 'alacak' davası açılması için Meclis'in karar almasına gerek var mıdır?
3
Dokunulmazlık sadece 'ceza davası' süreciyle (tutuklama, yargılama) ilgilidir; şahsi borçlar için açılan davaları engellemez.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının hangi durumlarda kaldırılmasına gerek olmadan yargılama yapılabileceğini (suçüstü ve Anayasa 14. madde istisnaları) inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question