1982 Anayasası’nın 2017 anayasa değişikliğiyle düzenlenen hükümleri ve bu hükümlerin normlar hiyerarşisindeki izdüşümleri dikkate alındığında; yürütme organının düzenleyici işlemlerinden olan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile yasama organının işlemleri olan kanunlar arasındaki yetki paylaşımı ve çatışma çözüm usulleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?
- Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır; ayrıca TBMM’nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda kararnamenin ilgili hükümleri kendiliğinden hükümsüz hale gelir.Answer
- BCumhurbaşkanlığı kararnameleri, Anayasa tarafından doğrudan yürütme yetkisine münhasır kılınan alanlarda çıkarıldığı için, bu konularda sonradan çıkarılan kanunlar kararname hükümlerini etkisiz kılamaz.
- CAnayasa'nın 'münhasıran kanunla düzenlenir' dediği konularda kararname çıkarılamazken, sosyal ve ekonomik haklar alanında çıkarılan bir kararname ile kanun çatışırsa 'uzmanlık ilkesi' gereği kararname tercih edilir.
- DBakanlıkların kurulması ve teşkilat yapısı gibi konularda çıkarılan kararnameler 'Organik CBK' niteliğinde olduğundan, bu alanlarda kanun çıkarılması Anayasa'ya göre mümkün değildir.
- EBir konuda kanuni düzenleme bulunması o konuda kararname çıkarılmasını engellemez; ancak yeni çıkarılan kararnamenin yürürlüğe girmesiyle çatışan kanun maddeleri zımnen mülga sayılır.
Answer
Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin çatışması durumunda kanun hükümlerinin uygulanması ve TBMM'nin aynı konuda kanun yapmasıyla kararnamenin hükümsüz kalması ilkesi doğrudur.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 104. maddesinde yer alan iki temel güvenceyi birleştirmiştir: Birincisi, mevcut bir kanunla kararname çatışırsa kanunun uygulanması (uygulama üstünlüğü); ikincisi ise TBMM'nin aynı konuyu kanunla düzenlemesi durumunda kararnamenin varlığının sona ermesidir (hükümsüzlük). Bu durum yasama organının asli ve genel yetkisinin, yürütmenin düzenleyici yetkisinden üstün olduğunu kanıtlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlar Karşısındaki Hiyerarşik Statüsü
Hints
1
Normlar hiyerarşisinde kanun ve CBK arasındaki sıralamayı hatırlayın.
2
Anayasa'nın 104. maddesinde 2017 değişikliği ile eklenen 'hükümsüz hale gelme' şartına odaklanın.
3
TBMM'nin bir konuda kanun çıkarması, o konudaki yürütme düzenlemesinin hukuki geçerliliğini nasıl etkiler?
Practice More
Olağanüstü Hal (OHAL) Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile kanunlar arasındaki hiyerarşik ilişkiyi ve Anayasa Mahkemesi'nin bu konudaki denetim yetkisini inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s