Question

Difficulty: Very hard1924 Anayasası

1924 Anayasası'nda benimsenen "Meclis hükümeti sistemi ile parlamenter sistemin karması" yapı içerisinde, meclisin üstünlüğünü ve kuvvetler birliği ilkesinin yargı fonksiyonuna yönelik izdüşümünü en güçlü şekilde yansıtan; ancak 1961 Anayasası ile hukuk sisteminden tamamen çıkarılan yetki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kanunların uygulama alanını, kapsamını ve gerçek anlamını belirleme yetkisinin (yasama yorumu) münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olmasıAnswer
  2. B
    Cumhurbaşkanının, devletin başı sıfatıyla Bakanlar Kuruluna başkanlık etmesi ve yürütme içindeki hiyerarşiyi sağlaması
  3. C
    Anayasa Mahkemesinin, meclisin çıkardığı kanunları hem şekil hem de esas bakımından denetleyerek anayasanın üstünlüğünü koruması
  4. D
    Anayasa hükümlerinin değiştirilmesinin üye tam sayısının nitelikli çoğunluğuna ve özel bir usule bağlanması
  5. E
    Bakanlar Kurulunun, yasama organı tarafından her zaman denetlenebilmesi ve güvensizlik oyu ile görevden düşürülebilmesi

Answer

Kanunların uygulama alanını ve anlamını belirleme yetkisinin (yasama yorumu) münhasıran TBMM'ye ait olmasıdır.
1924 Anayasası'nın 7. maddesinde yer alan 'Yasama Yorumu' (Interpretation of laws by the legislature), meclisin kendi koyduğu bir kanunun anlamı üzerinde uyuşmazlık çıktığında son sözü söyleme yetkisidir. Bu durum, meclisin yargı alanına müdahale edebildiği bir 'kuvvetler birliği' kalıntısıdır. 1961 Anayasası ile tam kuvvetler ayrılığına geçildiğinde, kanunları yorumlama ve denetleme yetkisi meclisten alınarak bağımsız mahkemelere ve Anayasa Mahkemesine devredilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
1924 Anayasası'nın egemenlik anlayışını analiz etme
1924 Anayasası, egemenliğin tek temsilcisi olarak TBMM'yi görür (Meclisin Üstünlüğü).
Bu sistemde meclis, millet adına hem yasama hem de (hükümet aracılığıyla) yürütme yetkisini kendisinde toplar.
2
Yargı alanındaki meclis etkisini (Yasama Yorumu) belirleme
Anayasa'nın 7. maddesiyle kanunların yorumlanması yetkisi TBMM'ye verilmiştir.
Meclisin yaptığı bir kanunun ne anlama geldiğini yine kendisinin söylemesi, yargı bağımsızlığını kısıtlayan ve kuvvetler birliğini pekiştiren bir unsurdur.
3
1961 Anayasası ile gelen değişikliği saptama
1961 Anayasası ile 'Yasama Yorumu' müessesesi kaldırılmış, yargısal denetim için Anayasa Mahkemesi kurulmuştur.
Kuvvetler ayrılığı ilkesine geçiş yapılması, meclisin kendi işlemlerini yorumlaması veya denetlemesi yetkisinin sona erdirilmesini gerektirmiştir.

Key Concept

Yasama Yorumu ve Meclisin Üstünlüğü

Hints

1
1924 Anayasası 'meclisin üstünlüğü' ilkesine sıkı sıkıya bağlıdır ve kanunların anayasal denetimi için bir mahkeme öngörmemiştir.
2
Kuvvetler birliğinin yargıdaki izi, kanun koyucunun (Meclis) aynı zamanda kanunun ne anlama geldiğini belirlemesidir.
3
Anayasa'nın 7. maddesinde 'Yorum yetkisi TBMM'ye aittir' şeklinde ifade edilen ve 1961'de kaldırılan bu yetkinin adını düşünün.

Practice More

1924 Anayasası'nda yapılan 1928, 1934 ve 1937 değişikliklerini kronolojik olarak inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question