Question

Difficulty: Very hardII. Balkan Savaşı ve Sonuçları

II. Balkan Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti; Bulgaristan ile 1913 İstanbul, Yunanistan ile 1913 Atina ve Sırbistan ile 1914 İstanbul Antlaşmalarını imzalayarak bölgedeki varlığını ve haklarını hukuki bir çerçeveye oturtmaya çalışmıştır.

Bu antlaşmaların içeriği ve dönemin Balkan coğrafyası dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu diplomatik sürecin sonuçlarından biri olarak gösterilemez?

  1. A
    Bulgaristan ile imzalanan antlaşma sonucunda Meriç Nehri'nin iki devlet arasında sınır olarak kabul edilmesi
  2. B
    Sırbistan ile imzalanan antlaşma ile bu ülkede kalan Müslüman Türklerin mülkiyet ve din hürriyeti haklarının güvence altına alınması
  3. C
    Yunanistan ile imzalanan antlaşma ile Yanya, Selanik ve Girit üzerindeki Yunan hakimiyetinin resmen tanınması
  4. Sırbistan ile imzalanan antlaşma vasıtasıyla iki devlet arasındaki sınır uyuşmazlıklarının ve toprak paylaşımlarının kesinliğe kavuşturulmasıAnswer
  5. E
    Antlaşmaların genelinde, azınlık statüsündeki Türklerin dini işlerini organize etmek üzere 'Başmüftülük' makamının yetkilerinin düzenlenmesi

Answer

Sırbistan ile imzalanan antlaşma vasıtasıyla iki devlet arasındaki sınır uyuşmazlıklarının ve toprak paylaşımlarının kesinliğe kavuşturulması
Osmanlı Devleti, II. Balkan Savaşı'ndan sonra Sırbistan ile bir kara sınırına sahip değildir. I. Balkan Savaşı sonunda imzalanan Londra Antlaşması ile Makedonya ve çevresindeki topraklar elden çıktığı için Osmanlı'nın batıdaki tek komşusu Bulgaristan (ve Ege Denizi üzerinden Yunanistan) olmuştur. Bu nedenle 1914 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması, bir sınır veya toprak paylaşımı antlaşması değil; sadece Sırbistan hakimiyetine giren bölgelerdeki Türk ve Müslüman azınlığın haklarını düzenleyen bir belgedir. Sınır uyuşmazlıklarının giderilmesi ifadesi coğrafi gerçeklikle örtüşmemektedir.

Step-by-Step Solution

1
II. Balkan Savaşı sonrası imzalanan antlaşmaları ve tarafları belirleme
Osmanlı Devleti; Bulgaristan (1913 İstanbul), Yunanistan (1913 Atina) ve Sırbistan (1914 İstanbul) ile ikili antlaşmalar imzalamıştır.
Savaşın diplomatik sonuçlarını analiz etmek için muhatap devletleri ve imzalanan belgeleri saptamak gerekir.
2
Dönemin siyasi haritasını ve sınır komşuluklarını coğrafi olarak değerlendirme
I. Balkan Savaşı'ndaki büyük toprak kayıpları (Makedonya, Arnavutluk, Batı Trakya) sonrası Osmanlı'nın Sırbistan ve Karadağ ile olan kara sınırı tamamen kesilmiştir.
Antlaşmaların 'sınır belirleme' mi yoksa sadece 'azınlık hakları' mı içerdiğini anlamak için devletlerin coğrafi olarak bitişik olup olmadığına bakılmalıdır.
3
Sırbistan ile imzalanan 1914 İstanbul Antlaşması'nın özel niteliğini saptama
Bu antlaşma, sınır tashihi değil; Sırbistan idaresinde kalan Türklerin mülkiyet, eğitim ve din (başmüftülük) haklarını koruma amacı güden bir 'azınlık antlaşması'dır.
Sınır uyuşmazlığı olması için ortak bir sınır hattı bulunmalıdır; oysa iki devlet arasında artık Bulgaristan ve Yunanistan toprakları yer almaktadır.

Key Concept

Balkan Antlaşmalarında Sınır ve Azınlık Hakları Ayrımı

Hints

1
Antlaşmaların imzalanma nedenlerini düşünün; sadece toprak kazanımı için mi yoksa halkın korunması için mi yapıldılar?
2
Osmanlı Devleti'nin II. Balkan Savaşı sonrası sadece Doğu Trakya'yı (Edirne-Kırklareli) alabildiğini hatırlayın. Bu durum hangi ülkelerle sınır komşusu olduğumuzu etkiler?
3
Sırbistan ile imzalanan 1914 İstanbul Antlaşması'nın diğerlerinden farkı, iki devlet arasında bir kara sınırı olmamasıdır. Sınır yoksa sınır uyuşmazlığı da olamaz.

Practice More

Balkan Savaşları sonucunda ortaya çıkan 'Azınlık Sorunu' ve 'Ege Adaları Sorunu'nun günümüz Türk dış politikasına (Lozan ve sonrası) etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Siyaset ve coğrafya ilişkisini kullanarak; harita üzerinde Osmanlı'nın Batı sınırının Meriç Nehri'nde bittiğini bildiğinizde, daha batıda (ve iç kesimde) kalan Sırbistan ile bir sınır hattı belirlenmesinin fiziken imkansız olduğunu fark edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question