Question

Difficulty: MediumTaşra Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nde dirlik (tımar) sisteminin uygulandığı salyanesiz eyaletlerde, idari birimler belirli bir hiyerarşi içinde teşkilatlanmıştır. Bu birimlerdeki mülki yönetim ve güvenlik sorumluları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

İdari BirimMülki YöneticiGüvenlik Sorumlusu
EyaletBeylerbeyi**XX**
SancakSancakbeyi**XX**
KazaKadı**XX**

Buna göre, tabloda **XX** ile gösterilen yere getirilmesi gereken, taşra birimlerinde asayişi sağlamakla görevli ve savaş zamanı "Cebelü" denilen tımarlı sipahilerin başında orduya katılan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. SubaşıAnswer
  2. B
    Kazasker
  3. C
    Nişancı
  4. D
    Muhtesip
  5. E
    Reisülküttab

Answer

Taşra teşkilatının idari birimlerinde güvenlik ve asayişten sorumlu olan, tımarlı sipahileri komuta eden görevli Subaşı'dır.
Osmanlı klasik döneminde taşra idari birimleri olan eyalet, sancak ve kazalarda asayişin sağlanması, suçluların yakalanması ve düzenin korunması 'Subaşı' tarafından yürütülür. Subaşılar aynı zamanda tımarlı sipahilerin (cebelülerin) savaş zamanı komutanlığını yaparlar. Bu durum, taşra idaresinde askeri ve mülki yetkilerin belirli bir düzende paylaşıldığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki idari birimlerin (eyalet, sancak, kaza) hangi teşkilat yapısına ait olduğunu belirleme.
Bu birimler Osmanlı taşra teşkilatının hiyerarşik yapısını oluşturur.
Salyanesiz (tımar uygulanan) eyaletlerin yapısını anlamak için gereklidir.
2
Mülki yöneticiler dışındaki güvenlikten sorumlu 'Seyfiye' sınıfı temsilcisini tespit etme.
Beylerbeyi ve Sancakbeyi mülki amirlerken, Subaşı asayişten sorumludur.
Taşradaki görev paylaşımını ayırt etmek için gereklidir.
3
Görevlinin askeri yükümlülüklerini (Cebelü komutanlığı) değerlendirme.
Subaşılar, savaş zamanı bölgedeki tımarlı sipahilerin (cebelülerin) başında sefere katılır.
Sivil görevliler ile askeri yetkilileri karıştırmamak için gereklidir.

Key Concept

Osmanlı taşra teşkilatında görev ve yetki dağılımı (Mülki-Adli-Askeri ayrımı)

Hints

1
Sorulan görevli, taşrada güvenliği sağlayan 'Seyfiye' (askeri) sınıfının bir üyesidir.
2
Bu görevli, savaş zamanı bölgedeki tımarlı sipahileri toplayarak orduya katılır.
3
İdari hiyerarşide eyalet ve sancak beylerine bağlı olarak güvenlik işlerini yürüten görevli Subaşı'dır.

Practice More

Taşra birimleri arasındaki hiyerarşiyi (Eyalet > Sancak > Kaza > Köy) ve her birimdeki adalet temsilcilerini (Kadı, Naip) gözden geçirmek konuyu pekiştirir.

Alternative Method

Hiyerarşiyi hatırla: Beylerbeyi (Vali), Kadı (Hâkim), Subaşı (Emniyet Müdürü/Komutan). Seçeneklerdeki Divan üyelerini (Kazasker, Nişancı) elediğinde cevap ortaya çıkacaktır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question