Question

Difficulty: HardTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'de hidroelektrik enerji üretimi genel olarak mevsimsel yağış ve kar erimelerine bağımlıdır. Bu durum, akarsu rejimlerinin düzensizliği nedeniyle yıl içinde üretimde dalgalanmalara yol açar. Ancak bazı akarsular, yeraltı suları ve gür kaynaklarla beslendikleri için kurak dönemlerde dahi debilerini belirli bir seviyede koruyabilmektedir.

Bu coğrafi özellik dikkate alındığında, aşağıdaki akarsuların hangisi üzerinde yer alan hidroelektrik santrallerin yıllık üretim istikrarının (sürekliliğinin) diğerlerine göre daha fazla olması beklenir?

  1. A
    Çoruh
  2. B
    Sakarya
  3. ManavgatAnswer
  4. D
    Aras
  5. E
    Kızılırmak

Answer

Manavgat Nehri, karstik kaynaklarla beslendiği için yıllık üretim istikrarı en yüksek olan akarsudur.
Manavgat Nehri, Batı Toroslar'daki kalkerli (karstik) arazilerden beslenen dünyanın en büyük karstik kaynaklarından biri olan 'Dumanlı' kaynağı gibi voklüzlerle beslenmektedir. Bu durum, Akdeniz ikliminde yaz kuraklığı yaşanmasına rağmen nehrin debisinin yıl boyunca yüksek kalmasını sağlar. Bu sayede üzerindeki Oymapınar Barajı gibi santrallerde enerji üretimi diğer bölgelere göre daha az dalgalanma gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Akarsuların beslenme kaynaklarını ve rejim özelliklerini analiz edin.
Türkiye'deki akarsuların çoğu kar ve yağmur sularıyla beslendiği için rejimleri düzensizdir.
Hidroelektrik üretiminde istikrar, akarsu debisinin yıl boyu belirli bir seviyede kalmasına bağlıdır.
2
Karstik kaynakların debi üzerindeki etkisini değerlendirin.
Karstik bölgelerdeki gür kaynaklar (voklüz), yağışın olmadığı dönemlerde bile akarsuyu beslemeye devam eder.
Kireçtaşlarının (kalker) süngerimsi yapısı yeraltında büyük su depoları oluşturur.
3
Verilen akarsuları coğrafi bölgelerine göre karşılaştırın.
Manavgat Nehri, Batı Toroslar'ın karstik yapısı sayesinde debi sürekliliği en fazla olan akarsudur.
Diğer akarsular (Çoruh, Aras, Kızılırmak, Sakarya) karstik beslenmeden ziyade mevsimsel yağışlara bağlıdır.

Key Concept

Hidroelektrik Enerji ve Akarsu Rejimi İlişkisi

Practice More

Türkiye'deki diğer enerji kaynaklarında da benzer coğrafi kısıtlamaları inceleyebilirsiniz. Örneğin; rüzgar enerjisi için topografik koridorların (basınç farkı alanları) önemini araştırınız.

Alternative Method

Akarsuların beslenme tiplerine göre bir tablo oluşturarak 'Beslenme Kaynağı' sütununda 'Karstik' yazan akarsuyu işaretlemek, bu tip soruları çözmede en kısa yoldur.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question