Osmanlı tarihinde pek çok ayaklanma yaşanmış olsa da, 1909 yılında çıkan 31 Mart Vakası'nın bastırılma süreci ve sonrasındaki hukuki gelişmeler Türk demokrasi tarihi açısından bir dönüm noktası kabul edilir. İsyancıların taleplerine rağmen Selanik'ten gelen ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı Hareket Ordusu düzeni sağlamış; isyanın ardından Meclis-i Umumi-i Milli kararıyla II. Abdülhamid tahtından indirilmiştir.
Buna göre, 31 Mart Vakası'nı Osmanlı tarihindeki geleneksel 'Yeniçeri İsyanları' gibi diğer toplumsal hareketlerden ayıran temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
- Doğrudan mevcut anayasal düzene ve devlet rejimine karşı yapılmış bir kalkışma olmasıAnswer
- BSadece hükümet üyelerini ve sadrazamı değiştirmeyi amaçlayan bir askeri darbe niteliği taşıması
- CMilliyetçilik akımının etkisiyle İstanbul'da yaşayan azınlık gruplar tarafından başlatılmış olması
- DSaltanat makamını tamamen ortadan kaldırarak milli egemenliğe dayalı cumhuriyet rejimine geçişi amaçlaması
- EPadişahın ordu üzerindeki mutlak otoritesini pekiştirmek amacıyla İttihat ve Terakki tarafından planlanması
Answer
31 Mart Vakası'nı diğer isyanlardan ayıran temel özellik, doğrudan mevcut anayasal düzene ve meşrutiyet rejimine karşı yapılmış ilk ayaklanma olmasıdır.
Osmanlı Devleti'nde daha önceki yüzyıllarda görülen isyanlar (örneğin İstanbul isyanları) genellikle ekonomik nedenlerle veya belirli devlet adamlarının görevden alınması talebiyle çıkmıştır. Ancak 31 Mart Vakası, 1908'de ilan edilen II. Meşrutiyet rejimini ve anayasal (parlamenter) düzeni tamamen ortadan kaldırıp eski mutlakiyet sistemine dönmeyi amaçladığı için 'rejime karşı çıkan ilk isyan' olma özelliğini taşır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Rejim Karşıtı İlk İsyan