Question

Difficulty: MediumMilletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

19821982 Anayasası ve yerleşik parlamento hukuku ilkeleri çerçevesinde, milletvekili seçilen bir kişinin "milletvekilliği sıfatını kazanması" ile "bu sıfatın sağladığı hakları kullanması" arasındaki ayrım dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Milletvekilliği sıfatı, TBMM Genel Kurulu'nda usulüne uygun şekilde ant içilmesiyle kazanılır; bu ana kadar kişi sadece 'milletvekili adayı' statüsündedir.
  2. Milletvekili seçilen kişi, seçim tutanağını (mazbata) aldığı andan itibaren milletvekilliği sıfatını kazanır ve yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.Answer
  3. C
    Seçilen kişinin yasama dokunulmazlığından yararlanabilmesi için öncelikle TBMM Başkanlık Divanı'na kayıt yaptırması ve ant içmesi zorunludur.
  4. D
    Ant içmemiş bir milletvekili, yasama çalışmalarına katılamayacağı gibi, milletvekilliği sıfatının bir gereği olan özlük haklarından da hiçbir şekilde yararlanamaz.
  5. E
    Milletvekilliği sıfatının kesinleşmesi için İl Seçim Kurulu'ndan alınan tutanağın Cumhurbaşkanlığı makamı tarafından onaylanması gerekir.

Answer

Milletvekili seçilen kişi, seçim tutanağını (mazbata) aldığı andan itibaren milletvekilliği sıfatını kazanır ve yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.
Seçim tutanağının (mazbata) alınmasıyla birlikte milletvekilliği sıfatı 'iktisap' edilir yani kazanılır. Bu andan itibaren kişi hukuken milletvekilidir ve buna bağlı olarak yasama dokunulmazlığı da derhal başlar. Ant içme işlemi ise bu sıfatın sağladığı yetkilerin 'ifa' edilmesi (kullanılması) için bir ön şarttır; yani yemin etmeyen bir vekil meclis çalışmalarına katılamaz ama hâlâ milletvekilidir.

Step-by-Step Solution

1
Sıfatın Kazanılma Anını Belirle
İktisap (Kazanma) anı, İl Seçim Kurulu'ndan tutanağın (mazbata) alınmasıdır.
Milletvekilliği, halkın iradesinin sandığa yansıması ve bunun resmi makamca tesciliyle başlar.
2
Yasama Dokunulmazlığı Başlangıcını Tespit Et
Dokunulmazlık, seçilme anıyla (tutanakla) birlikte başlar.
Milletvekilinin göreve başlamadan önce de hukuki koruma altında olması, temsilin sürekliliği için şarttır.
3
Ant İçmenin Hukuki Niteliğini Analiz Et
Ant içme, sıfatı kazanmak için değil, görevi fiilen yerine getirmek (ifa) için bir şarttır.
Anayasa madde 8181, ant içmeyenlerin yasama çalışmalarına katılamayacağını hükme bağlamıştır ancak bu durum sıfatın varlığını etkilemez.

Key Concept

İktisap (Sıfatın Kazanılması) vs. İfa (Görevin Yerine Getirilmesi)

Hints

1
Milletvekili sıfatının kazanılması (iktisap) ile görevlerin yerine getirilmesi (ifa) arasındaki farkı hatırlayın.
2
Mazbata (tutanak) kişiye unvanı verir; ant içme ise kapıyı açan anahtar gibidir, içeri girip çalışmayı sağlar.
3
Yasama dokunulmazlığı, vekilin meclise gelip yemin etmesini bekleyemeyecek kadar acil bir koruma kalkanıdır; seçildiği an başlar.

Practice More

Milletvekilliğinin hangi durumlarda kendiliğinden, hangi durumlarda Meclis kararıyla sona erdiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Mantık yürütme: Eğer dokunulmazlık yeminle başlasaydı, seçilen bir vekil Ankara'ya yemin etmeye gelirken yolda gözaltına alınabilir ve halkın iradesi engellenebilirdi. Bu yüzden dokunulmazlık en erken aşamada (tutanakla) başlar.
Estimated Time:50s
Rate this question