Question

Difficulty: HardBuzul Şekilleri

Kuvaterner (44. Jeolojik Zaman) buzullaşmalarının Türkiye yer şekilleri üzerindeki etkisi incelendiğinde; buzul dillerinin indiği alt sınırın ve kalıcı kar başlangıç yükseltisinin bölgeden bölgeye farklılık gösterdiği görülür. Bu farklılıkta matematik konum (enlem) ile özel konum (yükselti, nemlilik, bakı) özellikleri temel belirleyicidir.

Buna göre, aşağıda verilen dağlık kütleler veya yamaçlar arasındaki buzullaşma sınırı farklarından hangisinin temel nedeni diğerlerinden farklı bir konum özelliği ile açıklanır?

  1. A
    Uludağ ile Aladağlar arasındaki buzul sınırı farkı
  2. B
    Kaçkar Dağları ile Geyik Dağları arasındaki buzul sınırı farkı
  3. C
    Köroğlu Dağları ile Bolkar Dağları arasındaki buzul sınırı farkı
  4. Kaçkar Dağları'nın kuzey yamacı ile güney yamacı arasındaki buzul sınırı farkıAnswer
  5. E
    Mescit Dağları ile Cilo Dağları arasındaki buzul sınırı farkı

Answer

Kaçkar Dağları'nın kuzey ve güney yamaçları arasındaki buzullaşma sınırı farkı, enlemden ziyade bakı ve nemlilik gibi özel konum şartlarıyla açıklanır.
Kaçkar Dağları'nın kuzey ve güney yamaçları arasındaki farkın nedeni, aynı kütle üzerinde olmalarından dolayı enlem olamaz. Kuzey yamacın denize dönük (nemli) olması ve güneş ışınlarını alma açısının (bakı) farklı olması, buzulların kuzey yamaçta daha düşük yükseltilere (700700-900900 m) kadar inmesine neden olmuştur. Bu durum özel konumla ilgilidir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki dağ çiftlerinin coğrafi konumlarını analiz et.
Uludağ, Kaçkar, Köroğlu ve Mescit dağları Türkiye'nin kuzeyinde; Aladağlar, Geyik, Bolkar ve Cilo dağları ise güneyinde yer alır.
Kuzey-güney yönlü kıyaslamalar enlem etkisini (matematik konum) test eder.
2
Farklılıkların nedenini sınıflandır.
Kuzey ve güney dağları arasındaki farkların nedeni enlemdir. Ancak bir dağın (Kaçkar) kendi yamaçları arasındaki fark bakı ile ilgilidir.
Aynı enlem üzerindeki farklılıklar özel konum şartlarıyla açıklanmalıdır.
3
Diğerlerinden ayrılan seçeneği belirle.
Kaçkar Dağları'nın kuzey yamacı denize dönük ve nemliyken, güney yamacı karasaldır. Bu durum buzul dillerinin kuzeyde daha aşağılara inmesine neden olur.
Bu durum, enlem (matematik konum) değil, bakı ve nemlilik (özel konum) etkisidir.

Key Concept

Buzullaşma sınırının değişiminde Matematik Konum (Enlem) ve Özel Konum (Bakı, Nemlilik) ayrımı.

Practice More

Türkiye'de kalıcı kar sınırının enlem, yükselti ve karasallık etkisine bağlı olarak bölgelere göre değişimini bir harita üzerinden inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question