Question

Difficulty: MediumErozyon ve Heyelan

Türkiye'nin yer şekillerinin oluşumunda etkili olan dış kuvvetler ve kütle hareketleri incelendiğinde; erozyon ve heyelan olaylarının hem oluşum süreçleri hem de korunma yöntemleri açısından temel farklara sahip olduğu görülmektedir.

Buna göre, Türkiye'deki erozyon ve heyelan olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Heyelan, anakaya ve üzerindeki toprak tabakasının yer çekimi etkisiyle kütle halinde yer değiştirmesidir; erozyon ise toprağın verimli üst tabakasının süpürülmesidir.Answer
  2. B
    Eğimli yamaçlarda ağaçlandırma yapılması, Doğu Karadeniz'de tabakaların eğim yönünde kaymasını (heyelanı) kesin olarak engelleyen en temel yöntemdir.
  3. C
    İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde görülen şiddetli sağanak yağışlar, bu alanlardaki rüzgar erozyonunun temel tetikleyici faktörüdür.
  4. D
    Erozyon, yer kabuğundaki tabakaların suya doyarak aniden kayması sonucu oluşan bir felaketken; heyelan, uzun yıllar süren ve fark edilmesi güç olan bir süreçtir.
  5. E
    Türkiye'de heyelan olaylarının en yoğun görüldüğü alanlar, bitki örtüsünün seyrek olduğu Tuz Gölü çevresi ve Karapınar gibi düz düzlüklerdir.

Answer

Heyelan bir kütle hareketi olup toprağın anakaya ile birlikte kaymasıdır, erozyon ise toprağın üst kısmının aşınmasıdır.
Doğru olan seçenek, heyelanın bir kütle hareketi olarak derin tabakaları etkilediğini, erozyonun ise rüzgar veya su gibi dış kuvvetlerle toprağın sadece en üstteki verimli kısmını taşıdığını belirtmektedir. Bu, coğrafi açıdan temel ve ayırt edici tanımdır.

Step-by-Step Solution

1
Kavramları tanımla.
Heyelan: Kütle hareketi (derin tabakaları kapsar). Erozyon: Aşınma (yüzeysel tabakayı kapsar).
İki doğa olayının fiziksel mekanizmasını ayırt etmek gerekir.
2
Tetikleyici faktörleri karşılaştır.
Heyelan: Eğim, aşırı yağış, killi yapı. Erozyon: Bitki örtüsü yoksunluğu, kuraklık, eğim.
Olayların nedenlerini bölge bazlı analiz etmek için gereklidir.
3
Önleme yöntemlerini değerlendir.
Erozyon: Ağaçlandırma, taraçalama, nöbetleşe ekim. Heyelan: İstinat duvarı, drenaj kanalları, eğim kontrolü.
Bitki örtüsünün heyelan üzerindeki sınırlı etkisini anlamak yanlışları eler.

Key Concept

Kütle Hareketi (Heyelan) ve Yüzey Süpürülmesi (Erozyon) Ayrımı

Hints

1
Heyelan toprağın altındaki taşlarla birlikte hareket etmesidir, erozyon ise sadece yüzeydeki toprağın kaybıdır.

Practice More

Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinin toprak kaybı nedenlerini fiziksel ve beşeri faktörler açısından karşılaştıran soruları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question