Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Bir eğitim platformu için hazırlanan 'Türkiye'nin Jeolojik Serüveni' adlı belgeselin senaryosunda, Anadolu'nun oluşum aşamaları kronolojik bir sırayla anlatılmaktadır. Ancak belgeselin uzman onayından geçen son kurgusunda, bir jeolojik devir ile o devirde meydana gelen yer şekli veya yeraltı kaynağı eşleştirmesinde hata yapıldığı fark edilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu belgeselin senaryosunda düzeltilmesi gereken hatalı bilgidir?

  1. Zonguldak ve çevresindeki zengin taş kömürü yatakları, Tersiyer (III. Jeolojik Zaman) dönemindeki gür bitki örtüsünün karbonlaşmasıyla meydana gelmiştir.Answer
  2. B
    Kuvaterner (IV. Jeolojik Zaman) başlarındaki epirojenik hareketlerle Egeid Karası çökmüş, Ege Denizi ile İstanbul ve Çanakkale boğazları oluşmuştur.
  3. C
    Anadolu arazisinin büyük bir bölümü, Tersiyer (III. Jeolojik Zaman) döneminde şiddetlenen Alp Orojenezi ile deniz yüzeyine çıkarak kıvrılmış ve yükselmiştir.
  4. D
    Yıldız Dağları, Menteşe ve Kırşehir gibi yörelerdeki sert, dayanıklı ve yaşlı masif kütleler, I. Jeolojik Zaman'ın (Paleozoik) oluşum izlerini taşımaktadır.
  5. E
    Mezozoik (II. Jeolojik Zaman), Anadolu'nun büyük ölçüde Tetis Denizi'nin suları altında kaldığı ve uzun süreli tortullaşmaların yaşandığı durgun bir dönem olmuştur.

Answer

Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yataklarının Tersiyer (III. Jeolojik Zaman) döneminde oluştuğunu belirten ifade hatalıdır.
Taş kömürü yatakları, I. Jeolojik Zaman (Paleozoik) dönemindeki karbonifer ormanlarının fosilleşmesiyle oluşmuştur. III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) oluşan enerji kaynakları ise linyit, petrol ve doğalgazdır. Bu nedenle taş kömürünün III. Zaman'da oluştuğunu belirten ifade jeolojik bir kronoloji hatasıdır ve düzeltilmesi gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin jeolojik geçmişindeki önemli dönüm noktalarını ve enerji kaynaklarının oluşum dönemlerini hatırla.
Taş kömürü I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik), linyit, petrol, bor ve tuz yatakları ise III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) oluşmuştur.
Madenlerin yaşları ve oluşum şartları doğrudan oluştukları jeolojik devirle ilgilidir.
2
Seçeneklerdeki olay-zaman eşleştirmelerini kontrol et.
Ege Denizi'nin oluşumu Kuvaterner'de, Alp Orojenezi Tersiyer'de, masif araziler Paleozoik'te, Tetis tortulanması Mezozoik'te gerçekleşmiştir. Ancak taş kömürü Tersiyer'de değil, Paleozoik'te oluşmuştur.
Doğru ve yanlış kronolojik sıralamaları tespit etmek için.
3
Yanlış eşleştirmeyi barındıran ifadeyi belirle.
Taş kömürünün Tersiyer'e tarihlendirildiği ifade kesinlikle hatalıdır ve belgeselde düzeltilmelidir.
Soru bizden hatalı olan bilgiyi bulmamızı istemektedir.

Key Concept

Türkiye'de Jeolojik Zamanlar ve Önemli Olaylar

Hints

1
Türkiye'de hangi enerji kaynağının (taş kömürü mü yoksa linyit mi) daha eski bir jeolojik zamanda oluştuğunu düşünün.
2
Boğazların açılması en son jeolojik dönemde (Kuvaterner), Alp kıvrımları ise III. Zaman'da (Tersiyer) olmuştur. Kömür yataklarının ise kendi içinde yaş farkı vardır.
3
Masifler ve taş kömürü I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik); linyit, bor ve tuz yatakları ise III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) meydana gelmiştir. Seçeneklerdeki kömür eşleştirmesine dikkat edin.

Practice More

Türkiye'deki masif arazilerin haritadaki dağılışı ve linyit yataklarının oluşum şartları ile ilgili sorular çözerek devir-olay eşleştirmesini pekiştirmelisin.

Alternative Method

Kronolojik eleme yöntemi: Ege'nin çöküşü (IV) -> Dağların yükselişi (III) -> Tetis tortulanması (II) -> Masifler (I). Bu doğru silsileyi bildiğinizde, taş kömürünün III. Zaman'a ait olamayacağını (çünkü çok daha eski olan masiflerle yaşıt olduğunu) kolayca tespit edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question