Examkin

Question

Difficulty: MediumBuzul Şekilleri

Türkiye'nin yüksek dağlık alanlarında, dördüncü jeolojik zamandaki (Kuvaterner) buzullaşmanın etkisiyle çeşitli yer şekilleri oluşmuştur. Bu yer şekilleri ve bunların Türkiye'deki dağılışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Buzulların aşındırmasıyla oluşan ve teknemsi bir profil sunan buzul vadilerine (U vadiler) yüksek dağlarda rastlanır.
  2. B
    Hörgüç kayalar, buzulların dirençli kayaçları aşındırıp üzerini cilalamasıyla oluşan, uzaktan bakıldığında devenin hörgücünü andıran yer şekilleridir.
  3. C
    Buzulların taşıyarak biriktirdiği toprak ve taş yığınlarına (morenler) güncel buzulların bulunduğu alanlarda veya geçmişteki buzul sınırlarında rastlanır.
  4. Canik Dağları ve Yıldız Dağları, Türkiye'nin nemli bölgelerinde yer aldıkları için dördüncü jeolojik zamandan kalma belirgin buzul şekillerine ev sahipliği yapar.Answer
  5. E
    Buzul aşındırması sonucu oluşan sirk (buzulyalağı) çukurlarının sularla dolması, yüksek dağlarda sirk göllerinin oluşmasını sağlamıştır.

Answer

Canik Dağları ve Yıldız Dağları üzerinde belirgin buzul şekillerine rastlandığı ifadesi yanlıştır.
Türkiye'de buzul şekillerinin (sirk, moren, buzul vadisi vb.) görülebilmesi için arazinin dördüncü jeolojik zamandaki buzullaşma sınırının (2000−22002000-2200 metre) üzerinde olması gerekir. Canik Dağları (Orta Karadeniz) ve Yıldız Dağları (Marmara), ortalama yükseltileri düşük olduğu için ne geçmişte ne de günümüzde buzullaşmadan etkilenmemiştir. Dolayısıyla bu dağlar üzerinde buzul şekillerine rastlanmaz.

Step-by-Step Solution

1
Buzullaşma sınırını belirle
Türkiye'de kalıcı kar sınırı ve buzul şekilleri yaklaşık 2200−25002200-2500 metrenin üzerindeki alanlarda görülür.
Türkiye'nin orta kuşakta yer alması nedeniyle buzullar deniz seviyesine inememiştir.
2
Seçeneklerdeki dağların yükseltilerini analiz et
Canik Dağları (15001500 metre civarı) ve Yıldız Dağları (10001000 metre civarı) oldukça alçak kütlelerdir.
Buzul şekilleri oluşumu için arazinin belirli bir yükselti eşiğini aşması gerekir.
3
Hatalı bilgiyi tespit et
Yükseltisi yetersiz olan Canik ve Yıldız Dağları'nda buzul şekli bulunmaz.
Bu dağlar nemli olsa bile sıcaklık şartları (yükselti yetersizliği) buzullaşmaya izin vermemiştir.

Key Concept

Buzul Şekillerinin Yükselti Sınırı ve Dağılışı

Hints

1
Türkiye'de buzul şekilleri sadece çok yüksek dağların zirvelerinde görülebilir.
2
Orta Karadeniz'deki Canik Dağları ile Yıldız Dağları'nın ortalama yükseltisini düşünün; bu dağlar Doğu Karadeniz veya Doğu Anadolu'daki dağlar kadar yüksek midir?
3
Buzul şekilleri için en az 22002200 metre yükselti gerekirken, Yıldız Dağları yaklaşık 10001000 metre yüksekliğindedir.

Practice More

Türkiye'de güncel buzulların bulunduğu dağlar (Ağrı, Cilo, Kaçkar vb.) ile sadece buzul izi taşıyan dağlar (Uludağ gibi) arasındaki farkı çalışınız.

Alternative Method

Türkiye haritası üzerinde yükseltisi 20002000 metrenin altında kalan dağları eleyerek buzul şekillerinin bulunamayacağı alanları hızlıca tespit edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Buzul Şekilleri

More questions from this topic