Question

Difficulty: MediumI. Dünya Savaşı'nın Sebepleri ve Osmanlı'nın Savaşa Girişi

I. Dünya Savaşı'nın başladığı günlerde tarafsızlığını korumaya çalışan Osmanlı Hükûmeti, 9 Eylül 1914 tarihinde tek taraflı bir kararla kapitülasyonları kaldırdığını ilan etmiştir. Bu karara yalnızca İtilaf Devletleri değil, Osmanlı Devleti ile 2 Ağustos 1914'te gizli ittifak antlaşması imzalamış olan Almanya ve Avusturya-Macaristan da karşı çıkmış ve ortak bir protesto notası vermişlerdir.

Bu durum aşağıdakilerden hangisinin açık bir göstergesidir?

  1. A
    Osmanlı Devleti'nin aldığı bu kararla İslamcılık politikasını terk ederek tamamen Batıcı bir dış politika çizgisine yöneldiğinin
  2. B
    İttifak Devletleri'nin Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü güvenceye alma konusunda İtilaf blokuyla mutabakata vardığının
  3. Uluslararası ilişkilerde ekonomik çıkarların mevcut siyasi bloklaşma ve ittifakların önüne geçebildiğininAnswer
  4. D
    Mali ve adli imtiyazların tek taraflı feshinin Osmanlı Devleti'nin İtilaf bloku saflarında savaşa girmesini kesinleştirdiğinin
  5. E
    Kapitülasyonların kaldırılması sürecinin yalnızca savaş sonrasında imzalanan barış antlaşmalarıyla hukuki zemin kazandığının

Answer

Uluslararası ilişkilerde ekonomik çıkarların mevcut siyasi bloklaşma ve ittifakların önüne geçebildiğinin
Osmanlı Devleti'nin tek taraflı olarak kapitülasyonları feshetme kararına hem İtilaf hem de İttifak bloku devletlerinin birlikte karşı çıkarak ortak protesto notası vermesi; uluslararası siyasette ekonomik menfaatlerin, bloklaşma ve müttefiklik ilişkilerinin dahi önüne geçtiğini açık bir şekilde göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel verileri ve tarafların tutumunu analiz etme
Osmanlı Devleti 9 Eylül 1914'te kapitülasyonları tek taraflı kaldırmış; bu karara hem düşman bloktaki İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, Rusya) hem de gizli müttefiki olan İttifak Devletleri (Almanya, Avusturya-Macaristan) ortak nota ile karşı çıkmıştır.
Olayın taraflarını ve tarafların oluşturduğu diplomatik blokları doğru belirlemek gerekir.
2
Devletlerin ortak tepki verme gerekçesini değerlendirme
Farklı ve çatışan bloklarda yer almalarına rağmen tüm bu devletlerin ortak paydası Osmanlı Devleti üzerinde sahip oldukları adli, mali ve ticari imtiyazları (kapitülasyonları) kaybetmek istememeleridir.
Müttefik olan Almanya'nın da Osmanlı aleyhine tavır almasının arkasındaki ekonomik motivasyonu kavramak esastır.
3
Ulaşılabilecek genel tarihsel ve diplomatik yargıyı belirleme
Devletler arası ilişkilerde ve diplomaside ekonomik çıkarlar, mevcut siyasi antlaşmaların ve askeri bloklaşmaların dahi üstünde yer alabilmektedir.
Verilen öncülün pedagojik ve analitik sonucunu netleştirmek.

Key Concept

I. Dünya Savaşı Sürecinde Kapitülasyonların Kaldırılması ve Devletler Arası Çıkar Çatışmaları

Hints

1
Birbirine düşman olan İtilaf Devletleri ile müttefik olan Almanya'nın aynı konuda nasıl birleştiğine dikkat ediniz.
2
Kapitülasyonlar yabancı devletlere verilen ticari, mali ve adli ayrıcalıklardır. Devletlerin bu ayrıcalıkları kaybetmek istememesinin temel sebebini düşününüz.
3
Askeri ve siyasi antlaşmalar yapılmış olsa bile devletlerin ekonomik çıkarları söz konusu olduğunda müttefiklerine dahi karşı çıkabildiklerini göz önünde bulundurunuz.

Practice More

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na resmen girişini başlatan Karadeniz Olayı ve Yavuz-Midilli gemilerinin Sivastopol ve Odessa limanlarını bombalaması sürecini inceleyiniz.

Alternative Method

Soru kökündeki 'karşı çıkanlar' analiz edilir: İtilaf Devletleri + İttifak Devletleri (Almanya ve Avusturya). Savaşta birbirine düşman iki bloğun tek bir konuda aynı safta yer alması, konunun doğrudan ortak ekonomik çıkarlarla ilgili olduğunu gösterir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question