Examkin

Question

Difficulty: HardBuzul Şekilleri

Türkiye'de Pleistosen (Buzul Çağı) dönemine ait buzul vadileri, sirk çanakları ve moren yığınları gibi yer şekilleri günümüzde belirli bir yükseltinin üzerindeki dağlık alanlarda gözlemlenebilmektedir. Bu şekillerin alt sınırının ve mekânsal dağılışının belirlenmesinde Türkiye'nin hem matematik hem de özel konum şartları birlikte etkili olmuştur.

Buna göre, Türkiye'deki buzul topoğrafyasının özellikleri ve dağılışı hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?

  1. A
    Karadeniz Dağları'nda geçmişe ait buzul izlerinin Toroslar'a göre daha düşük yükseltilerde (yaklaşık 2000 m) başlaması enlem faktörünün bir sonucudur.
  2. Türkiye'nin doğusuna doğru gidildikçe buzul topoğrafyasının daha geniş alan kaplaması, boylam derecelerinin artmasına bağlı olarak sıcaklıkların düşmesiyle ilgilidir.Answer
  3. C
    Yüksek dağların kuzey yamaçlarındaki kalıcı kar sınırının güney yamaçlara göre daha alçak olması, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki konumuna bağlı bakı etkisiyle açıklanır.
  4. D
    Marmara Bölgesi'ndeki Yıldız Dağları'nda buzul şekillerine rastlanmaması, bu dağların yükseltisinin Pleistosen'deki buzullaşma sınırının altında kalmış olmasıyla ilgilidir.
  5. E
    Güncel buzulların (aktüel buzullar) sadece Kaçkar, Cilo ve Ağrı gibi çok yüksek zirvelerde sınırlı kalması, Türkiye'nin matematik konumunun bir gereğidir.

Answer

Türkiye'nin doğusuna gidildikçe buzul şekillerinin artması boylam dereceleriyle değil, yükselti ve karasallık gibi özel konum faktörleriyle açıklanmaktadır.
Doğru cevap olan ifade, Türkiye'nin doğusuna doğru buzul şekillerinin artmasını boylam derecelerine bağlamaktadır. Ancak coğrafyada boylamın sıcaklık, iklim veya buzul oluşumu üzerinde hiçbir etkisi yoktur. Doğu Anadolu'daki bu durum tamamen yükseltinin artması ve karasallığın şiddetlenmesi gibi özel konum şartlarıyla ilgilidir.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki buzullaşma sınırını etkileyen faktörleri (enlem, yükselti, bakı) sınıflandırın.
Buzul sınırının kuzey-güney değişimi enlemle, yamaçlar arası fark bakıyla, batı-doğu değişimi ise yükseltiyle ilgilidir.
Buzullaşma matematik ve özel konumun ortak bir sonucudur.
2
Boylam derecelerinin (meridyenlerin) coğrafi etkilerini değerlendirin.
Boylam sadece yerel saat farklarını belirler; iklim, sıcaklık veya yer şekilleri üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.
Sıcaklık değişimi boylamla değil, enlem veya özel konum şartlarıyla gerçekleşir.
3
Doğu Anadolu'daki buzul yoğunluğunun gerçek nedenini belirleyin.
Doğuya gidildikçe ortalama yükseltinin 2000 metrenin üzerine çıkması, buzulların etki alanını genişletmiştir.
Yükselti, sıcaklığı düşürerek buzul oluşumuna uygun ortam hazırlar.

Key Concept

Buzullaşma Sınırını Etkileyen Faktörler (Matematik vs. Özel Konum)

Hints

1
Buzullaşma sınırının Türkiye genelinde neden değiştiğini düşünürken 'enlem' ve 'yükselti' farklarını göz önünde bulundurun.
2
Boylam derecelerinin (doğu-batı meridyenleri) iklim kuşakları veya sıcaklık üzerinde bir etkisi olup olmadığını hatırlayın.
3
Türkiye'de doğuya gidildikçe iklimin sertleşmesi boylamdan değil, arazinin devasa bir kütle halinde yükselmesinden kaynaklanır.

Practice More

Buzul aşınım şekilleri (sirk, hörgüç kaya, buzul vadisi) ile birikim şekillerini (moren) ayırt etmeye yönelik soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Buzul Şekilleri

More questions from this topic