Türkiye'de 1960'lı yıllardan itibaren planlı kalkınma dönemine geçilmesiyle birlikte nüfus politikalarında da önemli bir paradigma değişimi yaşanmıştır. 1965 yılında yürürlüğe giren 557 sayılı "Nüfus Planlaması Hakkında Kanun" ile Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren uygulanan "nüfus artış hızını yükseltme" politikası resmi olarak terk edilmiştir.
Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı verileri ve dönemin sosyal şartları göz önüne alındığında, bu politika değişikliğinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Nüfus artış hızının ekonomik büyüme hızını aşarak kalkınmayı yavaşlatması ve kişi başına düşen milli gelirin artırılmak istenmesiAnswer
- BTarımda makineleşmeye bağlı olarak ortaya çıkan iş gücü fazlasının, kentlerdeki sanayi tesislerinde istihdam edilmesinin yasaklanması
- CCumhuriyet'in ilk yıllarında savunma amaçlı ihtiyaç duyulan kalabalık nüfus anlayışının, tüm dünyada tamamen geçerliliğini yitirmiş olması
- DDış göçlerle Türkiye'ye gelen nüfus miktarının, doğal nüfus artışından daha yüksek bir seviyeye ulaşarak demografik yapıyı bozması
- EKadınların iş gücüne katılım oranlarını düşürerek geleneksel aile yapısını ve kırsal üretim modellerini koruma isteği
Answer
Nüfus artış hızının ekonomik büyüme hızını aşarak kalkınmayı yavaşlatması ve kişi başına düşen milli gelirin artırılmak istenmesi
Doğru seçenek, 1960'larda kurulan Devlet Planlama Teşkilatı'nın hazırladığı raporlar doğrultusunda, hızlı nüfus artışının Türkiye'nin kalkınma hedeflerini (kişi başına düşen gelir, eğitim ve sağlık hizmetleri kalitesi) olumsuz etkilediğini vurgulamaktadır. Bu durum, 1965 yılında nüfus planlaması anlayışına geçilmesinin temel motor gücüdür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1965 Nüfus Planlaması Kanunu ve Antinatalist Politika Geçişi
Hints
1
Türkiye'de 1960 sonrasında 'Planlı Kalkınma Dönemi' başlamıştır. Bu dönemdeki tüm politikalar 'kalkınma hızı' odaklıdır.
2
1923-1965 arası askeri güç ve iş gücü için 'nicelik' (sayı) önemliyken, 1965 sonrası 'nitelik' ve ekonomik refah ön plana çıkmıştır.
3
Politika değişikliğinin en büyük sebebi, nüfusun ekonomiden daha hızlı büyümesidir; yani pastanın büyüme hızının, pastayı yiyecek kişi sayısındaki artışın gerisinde kalmasıdır.
Practice More
Türkiye'de 2014 sonrası değişen ve nüfus artış hızını tekrar artırmaya yönelik olan 'pronatalist' söylemlerin nedenlerini (yaşlı nüfus oranı artışı) araştırınız.
Alternative Method
Nüfus politikalarını 'Demografik Dönüşüm Modeli' üzerinden analiz ederek, Türkiye'nin ikinci aşamadan üçüncü aşamaya (doğum oranlarının düşmeye başlaması) geçiş çabasını düşünerek de çözüme ulaşılabilir.
Estimated Time:2m 0s