Examkin

Question

Difficulty: MediumErozyon ve Heyelan

Coğrafi bir gözlemde; tarım alanlarındaki verimli toprağın dış kuvvetlerin etkisiyle zamanla incelmesi süreci ile dağlık bir alandaki yamacın ana kaya üzerindeki tabakalarla birlikte bütünsel olarak aşağıya doğru kayması süreci incelenmektedir. Bu iki doğa olayının gelişim özellikleri dikkate alındığında, erozyon ve heyelan arasındaki temel farklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Heyelan, arazinin jeolojik yapısı ve eğimine bağlı ani bir kütle hareketi iken; erozyon, bitki örtüsü yetersizliği ve dış kuvvetlerin etkisiyle gerçekleşen uzun süreli yüzeysel bir aşınmadır.Answer
  2. B
    Erozyon olayında toprak tabakası ana kaya ile birlikte derinlemesine yer değiştirirken, heyelanda sadece toprağın en üstündeki verimli katman rüzgârla süpürülür.
  3. C
    Her iki doğa olayı da sadece kurak iklim bölgelerinde görülmekte olup, rüzgârın hızı ve yönü oluşumlarındaki en belirleyici faktördür.
  4. D
    Bitki örtüsünün tahrip edilmesi heyelan riskini doğrudan artıran temel neden iken, erozyon üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    Erozyon sadece Karadeniz Bölgesi'ndeki dik yamaçlarda görülürken, heyelan İç Anadolu'daki düz platolarda daha yaygın bir şekilde gerçekleşir.

Answer

Heyelanın arazinin jeolojik yapısı ve eğimine bağlı ani bir kütle hareketi olduğunu, erozyonun ise bitki örtüsü eksikliğiyle rüzgâr ve su tarafından gerçekleştirilen yüzeysel bir süpürülme olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru cevap, heyelanın oluşumunda arazinin jeolojik yapısı (killi yapı gibi) ve eğimin belirleyici olduğunu, erozyonda ise bitki örtüsü eksikliği ve dış kuvvetlerin (rüzgâr, su) etkili olduğunu vurgulayan ifadedir. Heyelan aniden gerçekleşen derin bir kütle hareketi iken, erozyon toprağın üst katmanının yıllar içinde yavaşça taşınmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Erozyon mekanizmasını analiz etme
Erozyon; rüzgâr ve akarsu gibi dış kuvvetlerin, bitki örtüsünün zayıf olduğu yerlerde üstteki verimli toprağı süpürmesiyle oluşur. Uzun süreli ve yüzeyseldir.
Olayın temel nedenlerini (bitki örtüsü, iklim) ve şiddetini belirlemek için.
2
Heyelan mekanizmasını analiz etme
Heyelan; aşırı yağış, dik eğim ve killi toprak yapısı gibi faktörlerle toprağın ana kaya üzerinden kütle hâlinde kaymasıdır. Ani ve derindir.
Olayın jeolojik ve topografik altyapısını anlamak için.
3
İki olayı karşılaştırma
Erozyon yüzeysel/yavaş iken heyelan kütlesel/anidir. Faktörleri (bitki örtüsü vs. jeoloji) farklılık gösterir.
Seçeneklerdeki doğru tanımı ayırt etmek için.

Key Concept

Erozyon ve Heyelan Farkı

Hints

1
Erozyonun 'yüzeysel bir süpürülme', heyelanın ise 'kütlesel bir kayma' olduğunu hatırlayın.
2
Hangi olayın bitki örtüsüyle, hangi olayın ise arazinin jeolojik yapısıyla (kil, eğim vb.) daha çok ilgili olduğunu düşünün.
3
Erozyon yıllara yayılan yavaş bir süreçtir; oysa heyelan bir sağanak yağış sonrası saniyeler içinde gerçekleşebilir.

Practice More

Erozyon ve heyelanı önleme yöntemleri (ağaçlandırma, drenaj, sekileme) arasındaki farkları çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Erozyon ve Heyelan

More questions from this topic