Mısır coğrafyasında - yılları arasında hüküm süren Tolunoğulları ve Akşitler (İhşidiler), Abbasi otoritesinin zayıflamasıyla ortaya çıkan 'Tevaif-i Mülük' devletleridir. Her iki devletin de yönetim ve ordu teşkilatı Türklerden oluşurken, halkın büyük çoğunluğu Araptır. Bu durumun yarattığı sosyal ve etnik kopukluk, devletlerin kısa sürede yıkılmalarına zemin hazırlamıştır. Ancak, Mısır'daki bu 'Türk yönetimi - Arap tebaası' denklemi daha sonra kurulan Eyyubiler ve Memlükler için de geçerli olmasına rağmen; Memlüklerin yaklaşık üç asır boyunca ayakta kalması ve Moğol-Haçlı tehditlerini bertaraf ederek bölgede uzun süre hakimiyet kurması aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?
- AMaristan adı verilen sosyal kurumlar aracılığıyla Mısır halkı ile yönetici sınıf arasındaki etnik ayrımı tamamen ortadan kaldırmaları
- Hanedan sistemini reddeden, 'en güçlü komutanın sultan olma hakkı'na dayanan ve merkezi orduyu sürekli zinde tutan özgün veraset anlayışlarıAnswer
- CMukaddes topraklar olarak kabul edilen Hicaz bölgesine hakimiyet kuran ilk Türk devleti sıfatıyla İslam dünyasında sarsılmaz bir meşruiyet kazanmaları
- DMısır'ın yerel Arap halkını düzenli orduya ve bürokrasinin üst kademelerine dahil ederek toplumsal entegrasyonu sağlamaları
- EAbbasi halifesini Mısır'da himaye altına alarak dini otoriteyi saltanat makamıyla tek bir kişide birleştirip teokratik bir yapı kurmaları
Answer
Memlüklerin uzun ömürlü olmasının temel sebebi, hanedan yerine başarılı komutanların sultan olabildiği özgün veraset sistemidir.
Memlük Devleti, geleneksel Türk veraset anlayışından farklı olarak 'askeri bir cumhuriyet' gibi işlemiştir. Her güçlü komutanın sultan olabilme ihtimali, hanedan üyeleri arasındaki taht kavgalarının (kut anlayışındaki hanedan ortak malıdır prensibi) yarattığı zayıflığı bertaraf etmiş, orduyu ve merkezi otoriteyi sürekli yetenekli liderlerin elinde tutmuştur. Bu durum, etnik yapıdaki ayrışmaya rağmen devletin dış tehditlere karşı dirençli kalmasını ve uzun ömürlü olmasını sağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mısır'daki Türk Devletlerinde Veraset ve Toplumsal Yapı
Hints
1
Erken dönem devletlerinin (Tolunoğulları ve Akşitler) yıkılışında yöneten ile yönetilen arasındaki dil ve kültür farkını düşünün.
2
Memlüklerin diğer Türk devletlerinden en büyük farkı, 'Hanedan' sistemini (babanın yerine oğlun geçmesi kuralı) tam olarak uygulamamalarıdır.
3
Memlük sisteminde 'emirler' (komutanlar) arasından en güçlü olanın tahta çıkması, ordu-devlet bütünleşmesini ve askeri disiplini nasıl etkilemiş olabilir?
Practice More
Memlüklerin Moğolları dünya tarihinde ilk kez yendiği 'Ayn Calut' savaşını ve bu başarının ardındaki askeri sistemin 'Tevaif-i Mülük' döneminden farklarını inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Soruya eleme yöntemiyle yaklaşılabilir: Maristanlar Tolunoğulları ile başlar, Hicaz hakimiyeti Akşitler ile başlar. Arap halkın orduya alınması hiçbirinde tam anlamıyla görülmez. Halifelik Memlüklerde sadece himaye edilir (Osmanlı'daki gibi birleşmez). Geriye kalan tek yapısal fark veraset sistemidir.
Estimated Time:2m 0s