Question

Difficulty: HardAnayasa Türleri ve Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda kurucu iktidar; yeni bir anayasa yapma veya mevcut bir anayasayı değiştirme yetkisini ifade eder. Mevcut bir anayasanın öngördüğü kurallara göre anayasada değişiklik yapan 'tali kurucu iktidar', hukuk literatüründe 'kurulmuş iktidar' (pouvoir constitué) kategorisinde değerlendirilir. Tali kurucu iktidarın bu şekilde 'kurulmuş bir iktidar' olarak nitelendirilmesinin temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Varlığını ve yetki sınırlarını bizzat kendisinin belirlemiş olması
  2. Yetkisinin kaynağını ve hukuki sınırlarını yürürlükteki bir anayasadan alıyor olmasıAnswer
  3. C
    Sadece 'çerçeve' niteliğindeki anayasaları değiştirebilme yetkisine sahip olması
  4. D
    Anayasayı değiştirme sürecinde zorunlu olarak halk oylamasına başvurması
  5. E
    Mevcut hukuk düzenini tamamen reddederek yeni bir sistem kurması

Answer

Tali kurucu iktidarın 'kurulmuş iktidar' olarak nitelendirilmesinin temel sebebi, yetkisinin kaynağını ve sınırlarını yürürlükteki bir anayasadan alıyor olmasıdır.
Anayasa hukukunda bir gücün 'kurulmuş (kurulu) iktidar' sayılabilmesi için, o gücün dayanağının üst bir hukuk kuralı (anayasa) olması gerekir. Tali kurucu iktidar, her ne kadar anayasayı değiştirse de, bu yetkiyi bizzat mevcut anayasanın kurallarından aldığı için anayasaya tabidir ve bu nedenle 'kurulmuş bir iktidar' niteliği taşır.

Step-by-Step Solution

1
Kurucu iktidar türlerini ayırt etme
Asli kurucu iktidar anayasayı yapan, tali kurucu iktidar ise anayasayı değiştiren güçtür.
Sorunun temeli bu iki kavram arasındaki hukuki statü farkına dayanmaktadır.
2
'Kurulmuş İktidar' kavramını analiz etme
Bir iktidarın 'kurulmuş' olması, onun bir hukuk normu (anayasa) tarafından oluşturulduğu ve o norma tabi olduğu anlamına gelir.
Literatürdeki 'pouvoir constitué' tanımı hukuki bağlılığı ifade eder.
3
Tali kurucu iktidarın kaynağını sorgulama
Tali kurucu iktidar, anayasanın 'değiştirme' maddesinden (örneğin 1982 Anayasası m. 175) yetkisini alır.
Anayasadan yetki alan her güç, anayasanın altında yer alan 'kurulmuş' bir güçtür.

Key Concept

Tali Kurucu İktidarın Hukuki Niteliği

Hints

1
Bir gücün 'kurulmuş' sayılması, onun bir üst kural tarafından 'kurulduğunu' ve sınırlandırıldığını gösterir.
2
Asli kurucu iktidar kuralları koyandır (sınırsızdır); tali kurucu iktidar ise bu kuralları uygulayarak değişiklik yapandır.
3
Tali kurucu iktidar yetkisini anayasanın hangi maddesinden alıyor olabilir? Bir yerden yetki alıyorsa, o yere bağımlı mıdır?

Practice More

1921 Anayasası'nın neden 'yumuşak' ve 'çerçeve' bir anayasa olarak kabul edildiğini ve bu durumun tali kurucu iktidarın işini nasıl kolaylaştırdığını araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question