Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye’de doğal dengenin bozulması ve orman örtüsünün beşerî müdahalelerle tahrip edilmesi sonucunda maki, garig ve psödomaki gibi çalı formasyonları geniş alanlar kaplamıştır.

Bu çalı formasyonlarının yayılış alanları ve karakteristik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Maki üst sınırı; enlem ve sıcaklık şartlarına bağlı olarak Akdeniz kıyılarında yaklaşık 800900800-900 metre iken, Marmara Denizi çevresinde 300400300-400 metrelere kadar iner.
  2. B
    Makilerin tahrip edildiği veya toprak şartlarının çok yetersiz olduğu alanlarda ortaya çıkan abdestbozan ve süpürge çalısı gibi kısa boylu topluluklar garig formasyonunu oluşturur.
  3. C
    Karadeniz kıyılarında ormanların tahrip edildiği yerlerde görülen psödomakiler (yalancı maki), her mevsim yeşil kalan türlerin yanı sıra yaprağını döken türleri de bünyesinde barındırır.
  4. D
    Sandal, kermes meşesi, zeytin ve zakkum gibi türler; kış ılıklığının belirgin olduğu Akdeniz iklim bölgesinde yaygın olarak görülen karakteristik maki türleridir.
  5. İç Anadolu’da ormanların tahrip edilmesiyle oluşan geven, çoban yastığı ve üzerlik gibi bitkiler; bölgedeki çalı formasyonunun en yaygın örneklerini oluşturur.Answer

Answer

İç Anadolu’da görülen geven, çoban yastığı ve üzerlik gibi türler çalı formasyonu değil, ot formasyonu (bozkır) içerisinde yer alır.
Geven, çoban yastığı ve üzerlik gibi bitkiler İç Anadolu'da ormanların tahrip edilmesiyle oluşan 'antropojen bozkır' (step) örnekleridir; bunlar çalı değil, ot formasyonuna dahildir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Maki üst sınırının değişimini analiz et.
Maki üst sınırı Akdeniz'den Marmara'ya doğru enlem etkisiyle (sıcaklık azalması) alçalır (800m400m800m \rightarrow 400m).
Bitki üst sınırlarını belirleyen temel faktör sıcaklıktır.
2
Garig formasyonunun türlerini ve oluşumunu incele.
Abdestbozan ve süpürge çalısı garig türleridir; makilerin tahribiyle oluşurlar.
Garigler, makiye göre daha kurakçıl ve cılız sekonder topluluklardır.
3
Psödomaki (yalancı maki) özelliklerini kontrol et.
Karadeniz kıyılarında orman tahribiyle oluşur; hem herdem yeşil hem yaprak döken türler içerir.
İklimin nemli olması, Akdeniz makisinden farklı olarak nemcil türlerin de sürece katılmasına neden olur.
4
İç Anadolu'daki bitki türlerini sınıflandır.
Geven, çoban yastığı ve üzerlik ot (step) formasyonuna aittir.
İç Anadolu'da orman tahribi çalı formasyonuna değil, antropojen bozkırlara yol açar.

Key Concept

Türkiye'deki çalı formasyonları (maki, garig, psödomaki) orman tahribiyle oluşur; ancak İç Anadolu'daki tahribat 'ot' formasyonuna (antropojen bozkır) yol açar.

Practice More

Akdeniz'deki maki üst sınırı ile Karadeniz'deki orman üst sınırı arasındaki farkın nedenlerini (enlem vs nem/yükselti) karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question