Question

Difficulty: Medium1924 Anayasası

19241924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), "Meclis'in üstünlüğü" ilkesine dayalı bir karma hükümet sistemini benimsemiştir. Bu sistemde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilerek Cumhurbaşkanı'na gönderilen kanunlar üzerindeki denetim yetkisi sınırlıdır. Buna göre; Cumhurbaşkanı bir kanunu "bir daha görüşülmek üzere" Meclis'e geri gönderdiğinde (veto ettiğinde), Meclis bu kanunu hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse izlenmesi gereken hukuki süreç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Cumhurbaşkanı kanunu on gün içerisinde yayımlamak zorundadır.Answer
  2. B
    Kanun, yürürlüğe girmesi için doğrudan halkoyuna (referandum) sunulmalıdır.
  3. C
    Kanunun kesinleşmesi için TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kabul edilmesi şarttır.
  4. D
    Cumhurbaşkanı, kanunun iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurma hakkını kazanır.
  5. E
    Cumhurbaşkanı'nın kanunu ikinci kez veto etme ve süreci durdurma yetkisi bulunmaktadır.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın kanunu on gün içerisinde yayımlamak zorunda olması.
1924 Anayasası'nın 35. maddesine göre, Cumhurbaşkanı kendisine gönderilen kanunları 10 gün içinde ilan etmekle yükümlüdür. Kanunu bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderdiğinde, eğer Meclis bu kanunu hiçbir değişiklik yapmadan tekrar kabul ederse (ısrar kararı), Cumhurbaşkanı bu kanunu ilan etmeye (yayımlamaya) mecbur bırakılmıştır. Bu durum, anayasanın temelini oluşturan 'Milli egemenliğin tek temsilcisi Meclis'tir' anlayışının bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
1924 Anayasası'nın hükümet sistemini belirle.
Meclis Hükümeti ve Parlamenter sistem özelliklerini birleştiren 'Karma Hükümet Sistemi'.
Bu sistemde yasama ve yürütme gücü Meclis'te toplanmış, ancak yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'na devredilmiştir.
2
Cumhurbaşkanı'nın yasama üzerindeki yetkilerini değerlendir.
Geciktirici veto yetkisi mevcuttur (Bütçe Kanunu hariç).
Meclis'in üstünlüğü ilkesi gereği Cumhurbaşkanı'na mutlak (engelleyici) bir yetki verilmemiştir.
3
Israr (Aynen Kabul) mekanizmasını incele.
Meclis kanunda değişiklik yapmadan tekrar kabul ederse Cumhurbaşkanı ilan etmeye (yayımlamaya) mecburdur.
Anayasa'nın 35. maddesi gereği bu durum Meclis'in nihai karar merci olduğunu teyit eder.

Key Concept

Meclis'in Üstünlüğü İlkesi

Hints

1
1924 Anayasası'nda Meclis mi yoksa Cumhurbaşkanı mı daha güçlüdür?
2
Geciktirici veto yetkisinin sonucunu düşünün: Meclis aynı kanunu tekrar kabul ederse yürütme ne yapmak zorundadır?
3
Anayasa Mahkemesi'nin o tarihte henüz kurulmadığını ve referandum uygulamasının olmadığını hatırlayın.

Practice More

1924 Anayasası'nda yapılan 1928, 1934 ve 1937 değişikliklerini kronolojik olarak inceleyerek sistemdeki evrimi gözlemleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question