Examkin

Question

Difficulty: MediumBuzul Şekilleri

Türkiye'de yer şekillerinin oluşumunda etkili olan dış kuvvetlerden buzullar, ülkenin orta kuşakta yer alması nedeniyle dar bir alanda etkili olmuştur. Ancak özellikle Kuvaterner buzullaşması sırasında dağların yüksek kesimlerinde hem aşınım hem de biriktirme şekilleri meydana gelmiştir. Buna göre, buzulların taşıdığı malzemelerin birikmesiyle oluşan morenlerin (buzultaş) Türkiye'deki konumu ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Ege ve Marmara bölgelerinde, deniz seviyesindeki alüvyal ovaların tabanlarında yaygın olarak bulunurlar.
  2. B
    Karadeniz kıyı şeridinde nemliliğin artmasına bağlı olarak orman örtüsünün başladığı alçak yükseltilerde görülürler.
  3. Genellikle 2200−25002200-2500 metrenin üzerindeki yükselti kuşağında, eski buzul vadilerinin sonlandığı alanlarda yoğunlaşırlar.Answer
  4. D
    Batı Toroslar'daki karstik platoların yüzeyinde, kireç taşlarının erimesiyle oluşan çukurluklarda birikirler.
  5. E
    Türkiye'nin en eski arazileri olan masif alanların çevresinde, birinci jeolojik zamandaki buzullaşmanın kanıtı olarak bulunurlar.

Answer

Morenler genellikle 2200−25002200-2500 metrenin üzerindeki yükselti kuşağında, eski buzul vadilerinin sonlandığı alanlarda yoğunlaşırlar.
Türkiye bir orta kuşak ülkesidir ve buzullaşma etkisi sadece yüksek dağların zirvelerine yakın kesimlerinde görülür. Morenler, hareket halindeki buzulun erimeye başladığı kuşakta taşıdığı yükü bırakmasıyla oluştuğu için, bu şekillere Türkiye'de ancak 2200−25002200-2500 metrenin üzerindeki dağlık alanlarda rastlanabilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin matematik konumunu analiz etme
Türkiye orta kuşaktadır (36∘−42∘36^{\circ}-42^{\circ} Kuzey).
Buzulların deniz seviyesine inemeyeceğini, sadece yüksek alanlarda etkili olabileceğini anlamak için.
2
Moren oluşum şartlarını değerlendirme
Morenler buzulların eridiği sınırda biriken malzemelerdir.
Biriktirme şeklinin nerede aranması gerektiğini belirlemek için.
3
Yükselti ve yer şekli ilişkisini kurma
Türkiye'de kalıcı kar ve buzul sınırı ortalama 22002200 metreden başlar.
Seçeneklerdeki yükselti değerlerinin doğruluğunu teyit etmek için.

Key Concept

Türkiye'de buzul şekilleri sadece yüksek dağlık alanlarda (özel konum/yükselti etkisiyle) görülür; kıyı seviyesinde matematik konumdan dolayı buzul izine rastlanmaz.

Hints

1
Türkiye'nin orta kuşakta yer alması, buzulların hangi yükseltilerde etkili olabileceğini belirleyen temel faktördür.
2
Morenler buzulların taşıyıp bıraktığı 'biriktirme' şekilleridir; yani buzulların eridiği sınırda bulunurlar.
3
Türkiye'de buzullaşma sınırı batıdan doğuya gidildikçe yükselti artışına bağlı olarak değişse de, genel olarak 20002000 metrenin altındaki alanlarda buzul biriktirme şekli aranmaz.

Practice More

Buzul aşınım şekilleri olan sirk, hörgüt kaya ve buzul vadisi ile biriktirme şekli olan morenlerin ayrımını tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Buzul Şekilleri

More questions from this topic