Question

Difficulty: MediumBuzul Şekilleri

Türkiye’nin ana yer şekillerinin oluşumunda en etkili dış kuvvet akarsular iken, buzulların etki alanı oldukça sınırlı kalmıştır. Bu durumun temel sebebi Türkiye'nin matematiksel konumudur. Bununla birlikte, Kuvaterner (44. Jeolojik Zaman) dönemindeki iklim salınımları, ülkemizdeki bazı yüksek kütlelerin zirve kuşaklarında kalıcı izler bırakan buzul aşındırma ve biriktirme süreçlerine zemin hazırlamıştır.

Buna göre, yükselti değerleri ve coğrafi konumları göz önüne alındığında, aşağıdaki dağların hangisinde sirk çukurları, buzul vadileri veya moren setleri gibi şekillere rastlanması beklenmez?

  1. A
    Kaçkar Dağları
  2. B
    Bolkar Dağları
  3. C
    Erciyes Dağı
  4. D
    Bey Dağları
  5. Yıldız DağlarıAnswer

Answer

Yıldız Dağları'nın ortalama yükseltisi buzul oluşumu için yetersiz olduğundan bu dağlarda buzul şekillerine rastlanmaz.
Yıldız Dağları (Istranca), Marmara Bölgesi'nin kuzeyinde yer alan ve en yüksek noktası 10311031 metre olan bir dağ sırasıdır. Türkiye'de dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) iklimin soğumasıyla kalıcı kar sınırı en fazla 22002200 metreye kadar inmiştir. Yıldız Dağları bu yükselti sınırının çok altında kaldığı için sirk, moren veya hörgüç kaya gibi buzul aşındırma ve biriktirme şekillerine bu dağlarda rastlanması mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Buzul şekillerinin oluşum şartlarını değerlendirme
Türkiye'de buzul şekillerinin oluşabilmesi için yükseltinin dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) kalıcı kar sınırının (22002200 m) üzerinde olması gerekir.
Türkiye'nin orta kuşakta yer alması nedeniyle buzullar deniz seviyesine inemez, sadece yüksek dağlık alanlarda etkili olur.
2
Seçeneklerdeki dağların yükselti değerlerini karşılaştırma
Kaçkar, Bolkar, Erciyes ve Bey Dağları 25002500 metrenin üzerindeyken, Yıldız Dağları yaklaşık 10001000 metre yükseltiye sahiptir.
Yıldız Dağları'nın (Istranca) en yüksek noktası olan Mahya Tepe (10311031 m), geçmişteki buzullaşma sınırının çok altında kalmaktadır.

Key Concept

Buzul şekillerinin oluşumu için gereken yükselti eşiği ve Kuvaterner buzullaşması
Rate this question