Question

Difficulty: HardTürkiye'de Ulaşım Sistemleri

Türkiye'de ulaşım ağlarının gelişiminde yer şekilleri ve ekonomik faaliyetlerin dağılımı temel belirleyicilerdir. Bir kıyı merkezinin liman ve demir yolu imkânlarına aynı anda sahip olması 'intermodal' taşımacılık kapasitesini artırarak ticari bir avantaj sağlasa da, bölgedeki dağ sıralarının engebeli yapısı ve kıyıya yakınlığı kara yolu ulaşımında tünel, viyadük ve yakıt gibi birim maliyetleri diğer kıyı illerine göre daha fazla artırabilmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen şehirlerden hangisi hem demir yolu bağlantısına sahip olması hem de kara yolu ulaşım maliyetlerinin yer şekilleri nedeniyle yüksek olmasıyla bu duruma en uygun örnektir?

  1. A
    Samsun
  2. B
    Antalya
  3. ZonguldakAnswer
  4. D
    Trabzon
  5. E
    Tekirdağ

Answer

Zonguldak ili, hem demir yolu bağlantısının bulunması hem de bölgedeki engebeli yer şekillerinin kara yolu maliyetlerini artırması bakımından verilen tanıma en uygun örnektir.
Zonguldak, Türkiye'nin önemli maden ve sanayi şehirlerinden biri olarak 'Irmak-Zonguldak' demir yolu hattı ile iç kesimlere bağlanmıştır. Ancak şehrin bulunduğu Batı Karadeniz bölümünde dağların (Bolu, Küre ve diğer sıra dağlar) kıyıya yakın, yüksek ve engebeli uzanması, kara yolu taşımacılığında çok sayıda tünel ve viyadük yapımını zorunlu kılarak birim maliyetleri artırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Demir yolu bağlantısı olan illeri tespit etmek
Samsun, Zonguldak ve Tekirdağ'da demir yolu vardır; Antalya ve Trabzon'da yoktur.
Soru kökünde belirtilen 'demir yolu bağlantısına sahip olma' şartını sağlayan seçenekleri belirlemek gerekir.
2
Kıyı ile iç kesimler arasındaki topografik yapıyı karşılaştırmak
Zonguldak'ın yer şekilleri (Batı Karadeniz), Samsun (Orta Karadeniz) ve Tekirdağ'a (Marmara) göre çok daha engebelidir.
Engebenin fazla olması, kara yolu ulaşımında daha fazla tünel, viyadük ve yakıt maliyeti anlamına gelir.
3
En uygun seçeneği belirlemek
Zonguldak hem demir yolu ağına sahip olması hem de dağlık yapısı nedeniyle kara yolu maliyetlerinin yüksekliği ile her iki kriteri de sağlar.
İstenen iki değişkenin (demir yolu varlığı + yüksek topoğrafik maliyet) kesişim kümesinde Zonguldak yer alır.

Key Concept

Hinterland ve Yer Şekillerinin Ulaşıma Etkisi

Hints

1
Türkiye'de her liman şehrinin demir yolu bağlantısı olmadığını hatırlayın (örneğin Doğu Karadeniz ve Teke-Taşeli yarımadaları).
2
Karadeniz'in üç bölümündeki (Doğu, Orta, Batı) dağların yükseltisi ve kıyıya uzaklığı ulaşım maliyetlerini doğrudan etkiler; Samsun bu konuda bir istisnadır.
3
Cevap olan ilimiz, 'Kara Elmas' olarak bilinen maden kömürünün sevkiyatı için inşa edilen eski bir demir yolu hattına sahiptir ancak çevresi oldukça sarp dağlarla çevrilidir.

Practice More

Türkiye'deki lojistik merkezlerin (Halkalı, Köseköy, Gelemen, Hasanbey vb.) hangi ulaşım modlarının kesişim noktasında kurulduğunu harita üzerinden inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question