Question

Difficulty: HardCumhuriyetçilik

1 Kasım 1922 tarihinde Saltanatın kaldırılmasından sonra, özellikle 1923 yılının Ekim ayında Türk siyasi tarihinde "Hükümet Bunalımı" (Ekim Krizi) olarak adlandırılan ciddi bir yönetim tıkanıklığı yaşanmıştır. Bu sürecin ortaya çıkardığı;

I. Meclis hükümeti sisteminin hükümet üyelerini seçmede yetersiz kalarak kilitlenmesi,
II. Devletin en üst kademesinde "devlet başkanlığı" makamının boş kalmasıyla doğan otorite boşluğu,
III. Sosyal ve hukuki alanda vatandaşlar arasındaki tüm sınıfsal ayrıcalıkların reddedilmesi,

durumlarından hangileri, söz konusu krizin çözüm yolu olan "Cumhuriyet'in İlanı"nın doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesiyle ilişkilendirilmesini sağlayan temel gerekçelerdendir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız III
  3. I ve IIAnswer
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

Siyasi krizin çözümünde etkili olan meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçiş ve devlet başkanlığı makamının hukuki statüye kavuşturulması maddeleri Cumhuriyetçilik ilkesinin doğrudan bir gereğidir.
Cumhuriyetçilik, egemenliğin millete ait olduğu ve bu egemenliğin seçilmiş temsilciler eliyle kullanıldığı bir rejimdir. Ekim 1923'te yaşanan kriz, meclis hükümeti sisteminin (yönetim mekanizması) kilitlenmesi ve devlet başkanlığı makamının (temsil makamı) belirsizliğinden kaynaklanmıştır. Cumhuriyet'in ilanı ile bu iki sorun doğrudan çözülmüş ve devletin yönetim rejimi tescil edilmiştir. Bu nedenle I ve II numaralı maddeler Cumhuriyetçilik ilkesinin temel gerekçelerini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Ekim Bunalımı'nın içeriğini analiz etme
Saltanatın kaldırılmasıyla devlet başkanlığının boş kalması ve meclis hükümeti sisteminin kilitlenmesi belirlenir.
Krizin nedenleri doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesinin (yönetim rejimi) uygulama alanındadır.
2
İlkeler arası ayrımı yapma
Hukuki ve sosyal eşitlik vurgusunun Halkçılık olduğu tespit edilir.
Cumhuriyetçilik siyasi irade ve yönetim biçimine odaklanırken, Halkçılık bu iradenin sosyal eşitlik içindeki dağılımına odaklanır.
3
Cumhuriyetin İlanı'nın sonuçlarını eşleştirme
İlanın rejimi netleştirmesi (Cumhuriyet) ve kabine sistemine geçmesi (yürütme) seçilir.
Bu iki sonuç doğrudan krizin çözümü ve Cumhuriyetçilik ilkesinin kurumsallaşmasıdır.

Key Concept

Cumhuriyetçilik: Milli egemenliğin temsil edildiği yönetim biçimi ve devlet başkanlığı makamının kurumsallaşması.

Hints

1
Ekim Bunalımı'nın bir 'hükümet ve rejim krizi' olduğunu, sosyal bir kriz olmadığını hatırlayın.

Practice More

Cumhuriyetin ilanıyla birlikte 'Kabine Sistemi'ne geçilmesinin yasama ve yürütme yetkileri üzerindeki etkilerini inceleyin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question