Question

Difficulty: Hard1961 Anayasası

19611961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde yargı bağımsızlığını ve hâkimlik teminatını en güçlü şekilde tesis etmeyi amaçlayan düzenlemelere yer vermiştir. Bu doğrultuda yargı organının yönetim ve denetimi için öngörülen mekanizmalar dikkate alındığında, 19611961 Anayasası'nın ilk metnine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Adalet Bakanı, hâkimlerin özlük işlerinden sorumlu olan kurulun başkanı olarak görev yapmaktadır.
  2. B
    Hâkimler ve savcıların mesleki denetimi, 'Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu' adı altında birleştirilmiş tek bir kurul tarafından yürütülmektedir.
  3. C
    Yüksek Hâkimler Kurulu üyelerinin tamamı, halk tarafından doğrudan seçilen hukukçu temsilcilerden oluşmaktadır.
  4. Yüksek Hâkimler Kurulu'nda Adalet Bakanı veya Bakanlık müsteşarı üye olarak yer almamakta, kurul tamamen yargısal özerkliğe sahip bulunmaktadır.Answer
  5. E
    Yüksek Hâkimler Kurulu, disiplin cezası alan hâkimlerin kararlarına karşı Cumhurbaşkanı'na itiraz hakkı tanımaktadır.

Answer

Yüksek Hâkimler Kurulu'nda Adalet Bakanı veya Bakanlık müsteşarının yer almaması, kurulun tamamen yargısal özerkliğe sahip olmasıdır.
Doğru seçenek, 19611961 Anayasası'nın en belirgin özelliklerinden biri olan yargı bağımsızlığının kurumsallaşmış halini ifade eder. Bu anayasanın orijinal metninde, hâkimlerin özlük işlerini (atama, terfi, disiplin) düzenleyen Yüksek Hâkimler Kurulu'nda yürütme organını temsilen Adalet Bakanı veya müsteşarı bulunmazdı. Bu durum, yargının idari açıdan yürütmeden tam bağımsızlığını simgeliyordu.

Step-by-Step Solution

1
19611961 Anayasası'nın yargı bağımsızlığına yaklaşımını analiz edin.
19611961 Anayasası, yürütmenin yargı üzerindeki etkisini kırmak için 'özerklik' modelini benimsemiştir.
19241924 dönemindeki yürütme baskısını önlemek temel amaçtır.
2
Yüksek Hâkimler Kurulu'nun (YHK) yapısını inceleyin.
19611961 Anayasası'nın ilk halinde YHK'da Adalet Bakanı ve müsteşarı yer almaz; bu durum 19821982 Anayasası ile değiştirilmiştir.
Yürütme temsilcisinin kurulda bulunması yargı bağımsızlığına aykırı görülmüştür.
3
Hâkim ve savcı ayrımını kontrol edin.
19611961 sisteminde 'Yüksek Hâkimler Kurulu' ile 'Yüksek Savcılar Kurulu' ayrıdır.
Hâkimlik ve savcılık teminatlarının farklılaştırılması hedeflenmiştir.

Key Concept

1961 Anayasası'nda Yargı Bağımsızlığı ve Yüksek Hâkimler Kurulu'nun Özerk Yapısı

Hints

1
19611961 Anayasası, 'kuvvetler ayrılığı' ve 'yargı bağımsızlığı' konusunda Türk tarihinin en sert anayasasıdır.
2
Yürütmenin yargı üzerindeki etkisini sıfırlamak için Adalet Bakanı'nın kurul üzerindeki yetkileri kaldırılmıştı.
3
19611961'de hâkimler ve savcılar için tek bir 'HSK' değil, iki ayrı 'Yüksek Kurul' bulunduğunu hatırlayın.

Practice More

19611961 Anayasası'nın 19711971 ve 19731973 yıllarında yapılan kapsamlı değişikliklerle hangi hakların kısıtlandığını ve hangi yeni yargı organlarının (AYİM, DGM) eklendiğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question