Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Tarım

Türkiye'de tarımsal üretim potansiyeli ve ürün çeşitliliği üzerinde doğal çevre faktörlerinin (iklim, yer şekilleri, toprak) sınırlayıcı ya da destekleyici rolleri bulunmaktadır. Bir araştırmacının farklı sahalarda yaptığı incelemeler sonucu tuttuğu şu notlar verilmiştir:

I. Saha: Denizel etkinin kış ılıklığı sağladığı bir kıyı ovasıdır. Ancak vejetasyon (büyüme) döneminin sonundaki yağışlı hava koşulları ve yüksek bağıl nem, pamuk gibi hasat döneminde mutlak kuraklık isteyen ürünlerin ekimini imkansız kılmaktadır.

II. Saha: Konya Ovası Projesi (KOPKOP) ile su sorunu büyük ölçüde çözülmüş olsa da, kapalı havza özelliği ve taban suyunun drenaj yetersizliği nedeniyle toprakta kireç ve tuz birikimi gözlenmektedir. Bu durum şeker pancarı gibi endüstri bitkilerinin kalitesini ve verimini olumsuz etkilemektedir.

III. Saha: Kuzeydoğu Anadolu'da, fön rüzgarlarının etkisiyle oluşmuş bir mikroklima sahasıdır. Zeytin gibi Akdeniz iklimi bitkileri yetiştirilebilse de, sahanın dar ve derin vadi yapısı ile engebeli topoğrafyası modern tarım makinelerinin kullanımını kısıtlamaktadır.

Bu araştırmacının notlarında belirttiği özellikler dikkate alındığında, sahaların harita üzerindeki olası konumları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. I: Çarşamba Ovası - II: Konya Ovası - III: Çoruh VadisiAnswer
  2. B
    I: Çukurova - II: Harran Ovası - III: Iğdır Ovası
  3. C
    I: Silifke Ovası - II: Ergene Havzası - III: Malatya Ovası
  4. D
    I: Bafra Ovası - II: Muş Ovası - III: Tortum Çevresi
  5. E
    I: Antalya Ovası - II: Eskişehir Ovası - III: Kaçkar Yamaçları

Answer

Özellikleri verilen sahalar sırasıyla Çarşamba Ovası (Samsun), Konya Ovası ve Çoruh Vadisi (Artvin) olarak eşleşmektedir.
I. maddede belirtilen yaz yağışları engeli Karadeniz ovalarına (Çarşamba), II. maddedeki KOP ve drenaj/tuzlanma sorunu Konya Ovası'na, III. maddedeki zeytin mikrokliması ve vadi engebesi ise Çoruh Vadisi'ne özgüdür. Bu üç kriterin de karşılandığı tek seçenek bu eşleştirmedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci sahadaki kısıtlayıcı faktörü analiz etme.
Pamuk bitkisi hasat döneminde (Yaz sonu/Sonbahar başı) kuraklık ister. Karadeniz kıyısındaki Çarşamba ve Bafra ovaları kışın ılık olsa da her mevsim yağışlı oldukları için pamuk tarımına uygun değildir.
Tarım ürünlerinin iklim istekleri ile bölgesel yağış rejimlerini eşleştirmek gereklidir.
2
İkinci sahadaki proje ve toprak sorununu belirleme.
Konya Ovası Projesi (KOPKOP) İç Anadolu'da uygulanmaktadır. Bölgedeki drenaj yetersizliği, sulama ile birlikte tuzlanma ve kireçlenme riskini artırarak şeker pancarı gibi hassas ürünlerde kaliteyi düşürür.
Bölgesel kalkınma projelerinin (KOP, GAP, DAP) kapsadığı illeri ve ekolojik etkilerini ayırt etmek için gereklidir.
3
Üçüncü sahadaki mikroklima ve topoğrafya ilişkisini kurma.
Artvin-Çoruh Vadisi, fön rüzgarları sayesinde kış ılıklığına sahip bir mikroklima alanıdır ve zeytin yetişebilir. Ancak vadi tabanının darlığı ve çevresinin dikliği büyük tarım makinelerinin girmesini engeller.
Mikroklima alanlarının (Iğdır-Pamuk, Rize-Turunçgil, Artvin-Zeytin) özel konum şartlarını ve fiziksel kısıtlarını anlamak için gereklidir.
4
Verileri birleştirerek seçenekleri eleme.
I. Saha Karadeniz kıyısı, II. Saha Konya çevresi, III. Saha ise Artvin çevresi olmalıdır. Bu kombinasyon sadece ilk seçenekte mevcuttur.
Sentez yaparak doğru coğrafi konumu belirlemek için son adımdır.

Key Concept

Türkiye'de tarımsal üretimi sınırlayan doğal ve beşerî faktörlerin (yaz yağışları, drenaj sorunları, mikroklima ve yer şekilleri) bölgesel sentezi.

Hints

1
Pamuk bitkisinin hasat dönemindeki iklim isteği ile Karadeniz ikliminin sonbahar özelliklerini karşılaştırın.

Practice More

Bölgesel Kalkınma Projeleri (KOP,GAP,DAP,ZBKPKOP, GAP, DAP, ZBKP) kapsamındaki illeri ve bu projelerin tarımsal ürün desenine etkilerini tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question